Ujawniamy tajne postanowienie prokuratury o umorzeniu śledztwa wobec Romana Giertycha w aferze Polnordu
Ujawniamy dziś dokument, który miał nigdy nie ujrzeć światła dziennego. Chcemy wywołać nad nim publiczną dyskusję, bo jest szokujący. Zachęcamy do tego wszystkich. Apel kierujemy przede wszystkim do prawników, polityków i dziennikarzy. Ale i do studentów prawa, którzy mogą przekonać się jak wiedza, którą przyswajają na uczelni ma się do realiów codziennego życia. I jak można w biały dzień ukręcić prokuratorskie śledztwo dotyczące jednego z najbardziej prominentnych polityków w kraju. Nie jest to łatwa lektura. Z prokuratorskiego umorzenia wynika, że Roman Giertych nie ponosi żadnej winy za aferę Polnordu, gdyż tylko doradzał zarządowi Polnordu jako prawnik oraz wykonywał usługi adwokackie dla „Foki”, swojego ochroniarza i kierowcy. Jest to teza tak absurdalna, że poza betonowym elektoratem rządzącej koalicji nikt w to nie uwierzy. Z pewnością nie uwierzyłby w taką linię obrony Romana Giertycha również sąd, gdyby sprawa Polnordu trafiła przed jego oblicze. Ale nie trafiła. Pomimo ośmiu lat śledztwa prokuratura do dziś nie sporządziła aktu oskarżenia dotyczącego pozostałych jedenastu podejrzanych. Naszym zdaniem lubelska prokuratura utajniając ten skandaliczny dokument działała z politycznych pobudek wbrew interesowi publicznemu. Umorzyła śledztwo pomimo zgromadzenia ewidentnych dowodów przestępstw popełnionych przez Romana Giertycha, adwokata Donalda Tuska i Radosława Sikorskiego, a następnie schowała postanowienie o umorzeniu przed dziennikarzami i posłami, aby zatrzeć ślady. Tak postępują przestępcy, a nie prokuratorzy. Prokurator Andrzej Markowski, który dysponując ewidentnymi dowodami przestępstw popełnionych przez Romana Giertycha umorzył wobec niego śledztwo, sam powinien stanąć przed sądem oskarżony o niedopełnienie obowiązków. Nie jest godzien sprawowania urzędu prokuratora. Tak twierdzą prawnicy, którym pokazaliśmy ten dokument, laurkę dla mec. Romana Giertycha, kompromitujący polski wymiar sprawiedliwości i stawiający Polskę w gronie republik bananowych.
PROKURATURA REGIONALNA w Lublinie
RP I Ds.I.2021
POSTANOWIENIE O UMORZENIU ŚLEDZTWA W CZĘŚCI przeciwko ROMANOWI GIERTYCHOWI
Lublin, dnia 16 stycznia 2025 r. Andrzej Markowski – prokurator Prokuratury Regionalnej w Lublinie, po przeanalizowaniu akt śledztwa o sygn. RP I Ds.1.2021 prowadzonego przeciwko Ryszardowi Krauze i innym, w tym Romanowi Giertychowi, podejrzanemu o popełnienie przestępstw z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k. w zb. z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i inne,
na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 322 § 1 i 2 i 3 k.p.k.
postanowił:
umorzyć śledztwo RP I Ds. I.2021 w części przeciwko Romanowi Giertychowi podejrzanemu o to, że:
I. w okresie od października 2010 roku do 8 sierpnia 2014 roku w Warszawie, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z Bartoszem P., Andrzejem P., Michałem Ś., Piotrem W., Sebastianem J., Piotrem Ś. oraz Ryszardem Krauze, działającymi jako sprawcy kierowniczy w związku z pełnieniem przez niego funkcji prezesa zarządu Prokom Investments S.A, oraz przewodniczącego rady nadzorczej Polnord S.A. (Spółka) z uwagi na dominującą pozycję w akcjonariacie tej spółki, a tym samym możliwością wpływania na decyzje organów Polnord S.A. oraz wiedząc o obowiązkach zarządzania sprawami spółki Polnord S.A. przez członków zarządu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie oraz Prokom Investments S.A. oraz podmiotów powiązanych z tą spółką kapitałowo lub osobowo, pod pozorem koordynowania działań prawnych, świadczenia pomocy prawnej dotyczącej transakcji sprzedaży wierzytelności wobec MPWiK S.A. z siedzibą w Warszawie, jak i umożliwiając wykorzystanie w tym celu utworzonych spółek TG sp. z o.o. i New Industry sp. z o.o., doprowadził do przywłaszczenia przez członków zarządu Polnord S.A. powierzonych im środków finansowych w łącznej kwocie 72.550.000 zł, co skutkowało wyrządzeniem szkody majątkowej w wielkich rozmiarach, poprzez celowe niedopełnienie przez członków zarządu Spółki ciążącego na nich obowiązku i nadużycie udzielonych im uprawnień wynikających z zasad dobrej praktyki przedsiębiorstw deweloperskich, a w szczególności z właściwego wykorzystania majątku trwałego i obrotowego Spółki w ten sposób, że wbrew interesowi zarządzanej Spółki i bez przeprowadzenia analiz w zakresie celowości nabycia wierzytelności, podstaw ich istnienia i dochodzenia roszczeń z nich wynikających, jak również ich wartości oraz szacowania ryzyka ich uzyskania, a w tym ryzyka wynikającego z przedawnienia roszczeń, równocześnie nabycia wierzytelności niezgodnie z profilem jej działalności, która nie zajmowała się obrotem wierzytelnościami, a działalnością deweloperską, zorganizował założenie przez Sebastiana J. spółek New Industry sp. z o.o. i TG sp. z o.o., a następnie umożliwił zawarcie niezgodnych z interesem spółki Polnord S.A. dwóch umów przelewu wierzytelności, a mianowicie:
a) umowy nabycia od New Industry sp. z o.o. spornych wierzytelności względem MPWiK S.A. z tytułu wybudowania przez Prokom Investments S.A. urządzeń infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na terenie Miasteczka Wilanów, w oparciu o uchwały zarządu nr 23/2011 i nr 24/2011 z dnia 19 kwietnia 2011 roku, w których członkowie zarządu Spółki wyrazili zgodę na zawarcie niezgodnej z interesem Spółki umowy nabycia wierzytelności oraz ustalenia ceny konwersji obligacji stanowiącej element jej rozliczenia, co umożliwiło w imieniu Polnord S.A. zawarcie niekorzystnej umowy (Umowa) z dnia 19 kwietnia 2011 roku w przedmiocie nabycia od New Industry sp. z o.o. wierzytelności jaka będzie przysługiwała podmiotowi trzeciemu wobec MPWiK S.A. w Warszawie z tytułu odpłatnego przeniesienia urządzeń obejmujących sieci wodociagowe i kanalizacyjne objęte wnioskami z dnia 8 września 2005 roku o wartości nakładów określonych w umowie na kwotę 5.000.926 zł, z dnia 8 listopada 2006 roku o wartości nakładów określonych w umowie na kwotę 9.422.411 zł; z dnia 28 grudnia 2007 roku o wartości nakładów poczynionych przez inwestora, a określonych w umowie w kwocie 12.073.400 zł, która to wartość nakładów poczynionych przez inwestora daje łącznie kwotę 26.796.737 zł netto, przy czym wartość urządzeń infrastruktury określonych przez inwestora została wskazana na łączną kwotę 32.692.019,14 zł brutto, za kwotę 27.000.000 zł, wraz z wierzytelnościami wynikającymi ze zwłoki w odpłatnym przejęciu urządzeń infrastruktury oraz korzystania z nich przez MPWiK S.A. obejmującymi także odszkodowanie za bezumowne korzystanie i zwrot kosztów utrzymania ich w okresie od wybudowania do przejęcia przez MPWiK S.A. oraz odszkodowanie za zwłokę MPWiK S.A., w zawarciu umowy o przeniesienie własności tych urządzeń, jak również w ramach uchwały nr 39/2011 z dnia 20 września 2011 roku członkowie zarządu Spółki wyrazili zgodę na zawarcie niezgodnego z interesem Spółki aneksu nr 2 do umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia wierzytelności, podczas gdy w rzeczywistości jeszcze przed przyjęciem tej uchwały zawarto w dniu 16 kwietnia 2011 roku w imieniu Polnord S.A. z New Industry sp. z o.o. aneksu nr 2 do umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia wierzytelności, w którym dokonano zmiany § 4 ust. 1 punkt 5 Umowy poprzez dodatkowe niewynikające z racjonalnych przesłanek i sprzeczne z interesem Spółki, zobowiązanie wypłaty na rzecz sprzedającego środków z nadwyżki określonej § 4 ust. 1 punkt 2 Umowy poprzez jednorazową wypłatę na rzecz New Industry sp. z o.o. kwoty 7.000.000 zł oraz comiesięcznego świadczenia w wysokości 120.000 zł miesięcznie do dnia realizacji wierzytelności, jednak nie dłużej niż przez okres 36 miesięcy, ponadto wiedząc o wcześniejszych ustaleniach, decyzjach ekonomicznych dotyczących nabycia wierzytelności, umożliwił zawarcie w dniu 2 czerwca 2014 roku w imieniu New Industry sp. z o.o. z Polnord S.A. aneksu nr 4 do umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia wierzytelności, w którym wskazano zobowiązanie wypłaty na rzecz sprzedającego, w ramach zaliczki bez ustanowienia należytego i realnego zabezpieczenia jej zwrotu, poprzez jednorazową wypłatę na rzecz New Industry sp. z o.o. kwoty 675.000 zł.
b) umowy nabycia od TG sp. z o.o. nieistniejących względem MPWiK S.A. wierzytelności z tytułu wybudowania na terenie Miasteczka Wilanów, przez Prokom Investments S.A. urządzeń Systemu Odprowadzania Wód Deszczowych, w oparciu o uchwałę zarządu nr 22/2011 i z dnia 19 kwietnia 2011 roku, w których członkowie zarządu Spółki wyrazili zgodę na zawarcie niezgodnej z interesem Spółki umowy nabycia wierzytelności, co następnie umożliwiło zawarcie niekorzystnej umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia od TG sp. z o.o. wierzytelności jaka będzie przysługiwała podmiotowi trzeciemu wobec MPWiK S.A. w Warszawie z tytułu odpłatnego przeniesienia własności urządzeń objejmujących odprowadzanie wód opadowych ze zbiornikami retencyjnymi oraz kanały wodne, określane jako System Odprowadzania Wód Deszczowych (SOWD), objęte wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2009 roku o wartości nakładów poczynionych przez inwestora, a określonych w umowie łącznie na kwotę 32.556.959,25 zł brutto, przy czym wartość urządzeń infrastruktury wybudowanych przez inwestora została określona na 39.719.490,28 zł brutto, za kwotę brutto w wysokości 31.000.000 zł wraz z wierzytelnościami wynikającymi ze zwłoki w odpłatnym przejęciu urządzeń infrastruktury oraz korzystania z nich przez MPWiK obejmującymi także odszkodowanie za bezumowne korzystanie i zwrot kosztów utrzymania w ich okresie od wybudowania do przejęcia przez MPWiK S.A. oraz odszkodowanie za zwłokę MPWiK S.A. w zawarciu umowy o przeniesienie własności tych urządzeń, jak również w ramach uchwały nr 40/2011 z dnia 20 września 2011 roku, członkowie zarządu Spółki wyrazili zgodę na zawarcie niezgodnego z interesem spółki aneksu nr 1 do umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia wierzytelności, w sytuacji gdy jeszcze przed przyjęciem tej uchwały doszło do zawarcia w dniu 16 września 2011 roku w imieniu Polnord S.A. z TG sp. z o.o. aneksu nr 1 do umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia wierzytelności, w którym dokonano zmiany § 4 ust. 1 pkt 5 umowy (SOWD) poprzez uzupełnienie jego treści o punkt 5 i zgodnie z jego treścią dodatkowe, nie wynikające z racjonalnych przesłanek i sprzeczne z interesem Spółki, zobowiązanie do wypłaty na rzecz sprzedającego w ramach zaliczki bez ustanowienia należytego i realnego zabezpieczenia jej zwrotu, środków z nadwyżki określonej w § 4 ust. 3 punkt 2 Umowy (SOWD) poprzez jednorazową wypłatę na rzecz TG sp. z o.o. kwoty 3.000.000 zł, przy czym wierzytelność wynikająca z odszkodowania za bezumowne korzystanie przez MPWiK S.A. z urządzeń SOWD nie istniała, albowiem w części infrastruktura SOWD-u o łącznej wartości 15.249.874,75 zł została wcześniej nabyta przez Polnord S.A. jako część składowa nieruchomości opisanej jako działki gruntu o numerach 45/1 i 46/1 w ramach aktu notarialnego z dnia 5 czerwca 2009 roku przenoszącego jej własność, przy czym cała sieć infrastruktury, ani jej posiadanie nie zostało przekazane na rzecz MPWiK S.A., jak również nie zostały one przyłączone do sieci tego przedsiębiorstwa, a które z nich nigdy nie korzystało, natomiast po stronie MPWiK S.A. nie istnieje zobowiązanie do jej przejęcia;
przy czym wynikło jego zaangażowanie w proces przelewu opisanych powyżej wierzytelności spółki: New Industry sp. z o.o. i TG sp. z o.o., o minimalnym kapitale zakładowym wynoszącym 5000 zł, nie mając żadnych możliwości finansowych, nabyły od Prokom Investment S.A. w dniu 3 lutego 2011 roku celem ich dalszej sprzedaży na rzecz Polnord S.A. wierzytelności opisane powyżej wskazanymi umowami, po czym w oparciu o pozorną podstawę do rozliczeń w postaci umów na świadczenie usług prawnych, umożliwił przeprowadzenie transferów środków pieniężnych na rzecz prowadzonej przez niego Kancelarii Adwokackiej i tak:
- New Industry sp. z o.o. przelała kwotę 738.000,00 zł w dniu 26 kwietnia 2011 roku i 457.314,33 zł w dniu 8 lipca 2011 roku (łącznie 1.195.314,00 zł) na podstawie zawartej dla pozoru umowy o świadczenie usług adwokackich z dnia 24 stycznia 2011 roku tytułem wynagrodzenia za sprzedane wierzytelności, a TG sp. z o.o. przelała kwotę 861.000,00 zł w dniu 22 kwietnia 2011 roku i 350.000,00 zł w dniu 11 lipca 2011 roku (łącznie 1.211.000,00 zł) na podstawie zawartej dla pozoru umowy o świadczenie usług adwokackich z dnia 31 stycznia 2011 roku tytułem wynagrodzenia za sprzedane wierzytelności, natomiast cała operacja była nastawiona na wyprowadzenie środków finansowych w łącznej kwocie 72.550.000 zł z Polnord S.A. na rzecz Prokom Investments S.A. oraz podmiotów powiązanych z nią kapitałowo lub osobowo, w tym dla Romana Giertycha w łącznej kwocie 2.406.314,00 zł, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu,
**tj. o czyn z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k. w zb. z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. – wobec stwierdzenia, że podejrzany nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa, na podstawie art. 322 k.p.k.
II. w dniu 23 lipca 2012 roku, w Warszawie, woj. mazowieckiego, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z Bartoszem P., Michałem Ś., którzy jako członkowie zarządu Polnord S.A. byli zobowiązani do zajmowania się sprawami majątkowymi oraz działalnością gospodarczą tego podmiotu w oparciu o art. 368 § 1 k.s.h., jak też o treść zawartych ze spółką umów o pracę, pomimo tego, iż miał świadomość tego, że swoim zachowaniem nadużywają oni swoich uprawnień w ramach kierowania działalnością Polnord S.A., jak też reprezentacji tego podmiotu, w dniu 23 lipca 2012 roku jako osoba reprezentująca Kancelarię Adwokacką Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie zawarł z Polnord S.A. reprezentowaną przez ww. członków zarządu niekorzystną dla Polnord S.A. umowę o obsługę prawną obejmującą: reprezentowanie Polnord S.A. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11, w negocjacjach z m.st. Warszawa, Skarbem Państwa reprezentowanym przez Prezydenta m.st. Warszawa oraz bankami w sprawie wypłaty odszkodowania za wszystkie nieruchomości gruntowe przeznaczone pod drogi na terenie miasteczka Wilanów oraz ewentualnie w negocjacjach sprzedaży wierzytelności za przedmiotowe działki, gdzie jako zapłatę za wskazane usługi oraz uzyskanie korzystnego dla Polnord S.A. rozstrzygnięcia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11 dla Kancelarii Adwokackiej Roman Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie przewidziano kwotę netto 4.500.000 zł, przy czym przyjęto, iż kwota w wysokości 2.000.000 zł zostanie zapłacona w terminie 3 dni od dnia wystawienia faktury, którą kancelaria mogła wystawić w dniu, w którym Polnord S.A. otrzyma płatność z tytułu sprzedaży wierzytelności Polskiemu Bankowi Przedsiębiorczości S.A. nie później niż z dnia 18 lipca 2012 roku, zaś pozostała kwota netto 2.500.000 zł miała zostać zapłacona w terminach ustalonych przez strony, nie później jednak niż 3 lata od dnia wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 5 czerwca 2012 roku w sprawie o sygn. I OSK 687/11, pozorując czynności przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11, w następstwie czego wyrządził Polnord S.A. szkodę majątkową w wielkich rozmiarach w kwocie 2.000.000 zł,
tj. o czyn z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k. w zb. z art. 21 § 2 k.k. – wobec braku znamion czynu zabronionego w czynie zarzuconym podejrzanemu, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
III. w okresie od 7 lutego 2013 roku do 12 lutego 2013 roku, w Warszawie, woj. mazowieckiego, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z Piotrem W. i Tomaszem Sz., którzy jako członkowie zarządu Polnord S.A. byli zobowiązani do zajmowania się sprawami majątkowymi oraz działalnością gospodarczą tego podmiotu w oparciu o art. 368 § 1 k.s.h., jak też o treść zawartych ze spółką umów o pracę, pomimo tego, iż wiedział o tym, że swoim zachowaniem nadużywają oni swoich uprawnień w ramach kierowania działalnością Polnord S.A., jak też reprezentacji tego podmiotu, w dniu 7 lutego 2013 roku jako osoba reprezentująca Kancelarię Adwokacką Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie zawarł z Polnord S.A. reprezentowaną przez ww. członków zarządu niekorzystny dla Polnord S.A. aneks nr 1 do umowy o obsługę prawną z dnia 23 lipca 2012 roku, zawartej uprzednio pomiędzy Polnord S.A. a Kancelarią Adwokacką Roman Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie, w którym to aneksie zawarte zostało postanowienie, zgodnie z którym wynagrodzenie w kwocie netto 4.500.000 zł przysługuje dla podmiotu zajmującego się obsługą prawną za ewentualne wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia w prowadzonym w imieniu Polnord S.A. postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11, przy ustaleniu iż kwota 2.000.000 zł netto została już uiszczona na rzecz podmiotu świadczącego obsługę prawną, zaś w zakresie kwoty 2.500.000 zł netto rozliczenie nastąpi poprzez sprzedaż Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie lokali mieszkalnych od spółek będących własnością Polnord S.A. w postaci:.
1. lokalu mieszkalnego A.2.4 „Dobry Dom” w Warszawie wraz z miejscem postojowym numer 160 (nabycie od spółki Polnord Warszawa Wilanów I Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, będącej własnością Polnord S.A.) o wartości 429 168,13 zł netto,
2. lokalu mieszkalnego 3B.2.2. „Sopocka Rezydencja” w Sopocie wraz z miejscem postojowym nr 60 (nabycie od spółki Polnord Sopot II Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, będącej własnością Polnord S.A.) o wartości 340 443,09 zł netto,
3. lokali mieszkalnych o nr H.3.109, F.3.88, K.2.143, H.2.108, wraz z udziałem w hali garażowej stanowiącej część nieruchomości wspólnej – z wyłącznym prawem do korzystania z 8 miejsc postojowych o numerach: 8,9,10,11,41,42,213,214 – „Inwestycja Wilanów” w budynku A w Warszawie (nabycie do spółki Polnord Warszawa Wilanów I Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, będącej własnością Polnord S.A.) o łącznej wartości 1 730 388,78 zł netto,
przy czym zapłata za wskazane powyżej nieruchomości została uregulowana w oparciu o porozumienie z dnia 12 lutego 2013 roku, zawarte pomiędzy:
1. Polnord S.A., Polnord Sopot II Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, Kancelarią Adwokacką Roman Giertych s.k.a. z siedzibą w Warszawie – wierzytelność podmiotu świadczącego obsługę prawną wobec Polnord S.A. z tytułu faktury o nr FRS/2011/06/0062 na kwotę 426.615,49 zł brutto,
2. Polnord S.A., Polnord Warszawa Wilanów I Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, Kancelarią Adwokacką Roman Giertych s.k.a. z siedzibą w Warszawie – wierzytelność podmiotu świadczącego obsługę prawną wobec Polnord S.A. z tytułu faktury o nr FRS/2012/09/0053 na kwotę 373.371,65 zł brutto, jak też za fakturę nr FRS/2012/12/0051 na kwotę 308.333,52 zł brutto tj. na łączną kwotę 681.705,17 zł brutto,
3. Polnord S.A., Polnord Warszawa Wilanów I Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, Kancelarią Adwokacką Roman Giertych s.k.a. z siedzibą w Warszawie – wierzytelność podmiotu świadczącego obsługę prawną wobec Polnord S.A. z tytułu faktury o nr FPS/2012/09/0062 na kwotę 1.357.518,34 zł brutto, jak też za fakturę nr FPS/2012/12/0052 na kwotę 1.049.232,62 zł brutto, tj. na łączną kwotę 2.406.750,96 zł brutto,
a nadto Polnord S.A. potrącił spółkom celowym dokonanie przekazania kwot wynikających z wierzytelności na rachunek Kancelarii Adwokackiej Roman Giertych s.k.a. z siedzibą w Warszawie w kwotach 418 745,00 zł i 327.876,80 zł, 1.770.637,50 zł, zaś pomiędzy Kancelarie Adwokackie Roman Giertych s.k.a. z siedzibą w Warszawie i Polnord Warszawa Wilanów I Sp. z o.o., Polnord Sopot II Sp. z o.o. doszło do bezgotówkowego rozliczenia wzajemnych wierzytelności w drodze kompensaty, w następstwie czego pozorując czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie I OSK 687/11, wyrządzili Polnord S.A. szkodę majątkową w wielkich rozmiarach w kwocie 2.500.000 zł
tj. o czyn z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k. w zb. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. – wobec braku znamion czynu zabronionego w czynie zarzuconym podejrzanemu, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
IV. w okresie od dnia 22 kwietnia 2011 roku do dnia 21 marca 2014 roku, w Warszawie, woj. mazowieckiego, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą i Sebastianem J., podejmowali czynności mające na celu udaremnienie lub znaczne utrudnienie stwierdzenia przestępczego pochodzenia środków płatniczych w łącznej kwocie nie mniejszej niż 5.180.000 zł pochodzących z popełnienia czynu zabronionego popełnionego na szkodę spółki Polnord S.A. z siedzibą w Gdyni, w okresie od października 2010 roku do dnia 21 marca 2014 roku, w związku z obrotem przez Sebastiana J. spółek TG sp. z o.o. i New Industry Sp. z o.o. wierzytelnościami przysługującymi Polnord S.A. wobec MPWiK S.A. w Warszawie, z tytułu wybudowania przez Prokom Investments S.A. infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na terenie Miasteczka Wilanów, jak też urządzeń Systemu Odprowadzania Wód Deszczowych, w ten sposób, że przyjmowali, posiadali a następnie przelewali środki płatnicze w podanej powyżej kwocie w ramach następujących transakcji finansowych:
- poprzez przekazanie w dniu 26 kwietnia 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz TG Sp. z o.o. o nr: 32102010970000700202133918.
- środków płatniczych w kwocie 861.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 10102010970000710201444868;
- poprzez przekazanie w dniu 11 lipca 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz TG Sp. z o.o. o nr: 32102010970000700202133918 środków płatniczych w kwocie 350.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 10102010970000710201444868, które następnie zostały przekazane w dniu 11 lipca 2011 roku na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 61102010970000700200853754;
- poprzez przekazanie w dniu 29 lipca 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz TG Sp. z o.o. o nr: 32102010970000700202133918 środków płatniczych w kwocie 20.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr 10102010970000710201444868;
- poprzez przekazanie w dniu 25 sierpnia 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz TG Sp. z o.o. o nr: 32102010970000700202133918 środków płatniczych w kwocie 52.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr 10102010970000710201444868;
- poprzez przekazanie w dniu 26 kwietnia 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz New Industry Sp. z o.o. o nr: 58102010970000710202108454 środków płatniczych w kwocie 738.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 10102010970000710201444868;
- poprzez przekazanie w dniu 26 kwietnia 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 10102010970000710201444868, na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202 środków płatniczych w kwocie 1.400.000 zł;
- poprzez przekazanie w okresie od 8 lipca 2011 roku do dnia 12 października 2012 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 10102010970000710201444868, na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202 środków płatniczych w kwocie 2.435.000 zł;.
poprzez przekazanie za pośrednictwem rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 61102010970000700200853754, z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, na rachunek bankowy prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 101020109700071020144868 środków płatniczych w kwocie 160.000 zł,
- poprzez przekazanie w okresie od dnia 20 czerwca 2011 roku do dnia 11 lipca 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 61102010970000700200853754, na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, środków płatniczych w kwocie 800.000 zł, które następnie zostały przekazane na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 03103012333730072210240001,
- poprzez przekazanie w dniu 8 lipca 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Industry Sp. z o.o. o nr: 5810201097000710202108454 środków płatniczych w kwocie 457.314,33 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 101020109700071020144868, zaś kwota 500.000 zł została następnie przekazana w dniu 8 lipca 2011 roku na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 61102010970000700200853754,
- poprzez przekazanie w okresie od 15 lipca 2011 roku do 31 grudnia 2011 roku, na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 61102010970000700200853754, środków płatniczych w kwocie 1.246.000 zł,
- poprzez przyjęcie w okresie od 22 kwietnia 2011 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku, środków płatniczych w kwocie 1.000.000 zł, w drodze dokonania wypłat gotówkowych z konta bankowego prowadzonego na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 101020109700071020144868,
- poprzez przyjęcie w okresie od 22 kwietnia 2011 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku, środków płatniczych w kwocie 368.000 zł, w drodze wypłat bankomatowych, z konta bankowego prowadzonego na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 101020109700071020144868,
- a następnie przekazanie na konto bankowe prowadzone na rzecz Romana Giertycha o nr: 711160220200006126302839, środków płatniczych w kwocie 150.000 zł, a także przekazanie na konto bankowe prowadzone na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, środków płatniczych w kwocie 160.000 zł,
- poprzez przekazanie w okresie od dnia 1 listopada 2011 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz New Industry Sp. z o.o. o nr: 5810201097000710202108454 środków płatniczych w kwocie 930.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 101020109700071020144868,
- poprzez przyjęcie w dniu 1 czerwca 2011 roku na rachunek bankowy prowadzony na rzecz ustalonej osoby o nr: 55102010970000700202179836 z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, środków płatniczych w kwocie 1.030.000 zł tytułem darowizny, która następnie przekazała je na rachunek bankowy prowadzony na rzecz Andrzeja T. o nr: 11102010420000810200738021 tytułem zapłaty za nieruchomość usytuowaną w Józefowie, przy ul. Polnej 1 (I Rep. A 5611/2011),
- poprzez przekazanie w dniu 17 czerwca 2011 roku na rachunek bankowy prowadzony na rzecz Jerzego S. o nr 60109018670000000088328614 z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, środków płatniczych w kwocie 245.000 zł, tytułem zapłaty za mieszkanie przy ul. Żurawiej 1a, lok. 7 w Warszawie,
- poprzez przekazanie w dniu 29 lipca 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, na rzecz innego rachunku bankowego o nr: 03193012333730072210240001, środków płatniczych w kwocie 800.000 zł, z których założono 40 lokat bankowych po 20.000 zł każda lokata, z czego środki pochodzące z 6 zakończonych lokat wraz z odsetkami zostały przekazane na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, ij. w dniu 1 września 2011 roku w kwocie 40.145 zł, w dniu 13 września 2011 roku,
- w kwocie 20.091 zł, pozostałe zaś środki płatnicze były posiadane na lokatach do dnia ich likwidacji w dniu 16 kwietnia 2012 roku, zaś w podanej dacie utworzone kolejne dwie lokaty po 400.000 zł i 299.500 zł, przy czym pierwsza z nich została zlikwidowana w dniu 29 maja 2012 roku, środki płatnicze zostały przewalutowane na GBP jako równowartość 73.219,84 GBP, po czym w dniu 3 marca 2014 roku zostały przewalutowane na równowartość 374.389,17 zł i przekazane na rachunek, zaś lokata w kwocie 299.500 zł została zlikwidowana w dniu 16 lipca 2012 roku, po czym utworzono z niej kolejną lokatę na kwotę 302.690 zł, następnie w dniu 3 marca 2014 roku środki płatnicze w kwocie 315.963,17 zł zostały przekazane z rachunku o nr: 731930123337300710240002 na rachunek o numerze 91102010970000740201597202, zaś w dniu 3 marca 2014 roku środki zgromadzone na przedmiotowym rachunku zostały przewalutowane z kwoty 690.342,32 zł na 164.191,30 EURO, po czym przekazano je na rachunek bankowy prowadzony na rzecz ustalonej osoby o nr: 46102010970000730202584357, tytułem darowizny,
- poprzez przekazanie w dniu 21 marca 2014 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz ustalonej osoby o nr: 46102010970000730202584357, środków płatniczych w kwocie 164.191,30 EURO (równowartość 690.342,32 zł) na rzecz rachunku bankowego prowadzonego na terenie Republiki Włoskiej na rzecz ustalonej osoby o nr: IT31L0306939490100000003473, przy czym z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu,
- tj. o czyn z art. 299 § 1 i 5 kk. w zw. z art. 65 § 1 kk. w zw. z art. 12 § 1 kk. – wobec braku znamion czynu zabronionego w czynie zarzucanym podejrzanemu, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
UZASADNIENIE
Prokuratura Regionalna w Lublinie nadzoruje za sygn. akt RP I Ds.1.2021 wszczęte w dniu 28 lutego 2017 roku śledztwo przeciwko Ryszardowi Krauze i innym podejrzanym o czyny z art. 296 § 1, 2 i 3 kk. w zb. z art. 284 § 2 kk. w zw. z art. 294 § 1 kk. w zw. z art. 11 § 2 kk. w zw. z art. 21 § 2 w zw. z art. 12 § 1 kk. i inne.
Śledztwo objęło także Romana Giertycha, który w toku postępowania został podejrzanym o to, że:
I. w okresie od października 2010 roku do 8 sierpnia 2014 roku w Warszawie, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z Bartoszem P., Andrzejem P., Michałem Ś., Piotrem W., Sebastianem J., Piotrem Ś. oraz Ryszardem Krauze, działającym jako sprawca kierowniczy w związku z pełnieniem przez niego funkcji prezesa zarządu Prokom Investments S.A. oraz przewodniczącego rady nadzorczej Polnord S.A. (Spółka) z uwagi na dominującą pozycję w akcjonariacie tej spółki, a tym samym możliwość wpływania na decyzje organów Polnord S.A. oraz wiedząc o obowiązkach zajmowania się sprawami spółki Polnord S.A. przez członków zarządu, w celu osiągnięciu korzyści majątkowej dla siebie oraz Prokom Investments S.A. oraz podmiotów powiązanych z tą spółką kapitałowo lub osobowo, pod pozorem koordynowania działań prawnych, świadczenia pomocy prawnej dotyczącej transakcji sprzedaży wierzytelności wobec MPWiK z siedzibą w Warszawie, jak i umożliwiając wykorzystanie w tym celu utworzonych spółek TG sp. z o.o. i New Industry sp. z o.o. doprowadził do przywłaszczenia przez członków zarządu Polnord S.A. powierzonych im środków finansowych
w łącznej kwocie 72.550.000 zł, co skutkowało wyrządzeniem szkody majątkowej w wielkich rozmiarach, poprzez celowe niedopełnienie przez członków Zarządu ciążącego na nich obowiązku i nadużycie udzielonych im uprawnień wynikających z zasad dobrej przedsiębiorstw deweloperskich, a w
szczególności z właściwego wykorzystania majątku trwałego i obrotowego Spółki w ten sposób, że wbrew interesowi zarządzanej Spółki i bez przeprowadzenia analiz w zakresie celowości nabycia wierzytelności, podstaw ich istnienia i dochodzenia roszczeń z nich wynikających, jak również ich wartości oraz szacowania ryzyka ich uzyskania, a w tym ryzyka wynikającego z przedawnienia roszczeń, równocześnie nabycia wierzytelności niezgodnie z profilem jej działalności, która nie zajmowała się obrotem wierzytelnościami, a działalnością deweloperską, zorganizował założenie przez Sebastiana J. spółek New Industry sp. z o.o. i T.G. sp. z o.o., a następnie umożliwił zawarcie niezgodnych z interesem spółki Polnord S.A. dwóch umów przelewu wierzytelności, a mianowicie:
a) umowy nabycia od New Industry sp. z o.o. spornych wierzytelności względem MPWIK S.A. z tytułu wybudowania przez Prokom Investments S.A. urządzeń infrastruktury wodno–kanalizacyjnej na terenie Miasteczka Wilanów, w oparciu o uchwały zarządu nr 23/2011 i nr 24/2011 z dnia 19 kwietnia 2011 roku, w których członkowie zarządu Spółki wyrazili zgodę na zawarcie niezgodnej z interesem Spółki umowy nabycia wierzytelności oraz ustalenia ceny konwersji obligacji stanowiącej element jej rozliczenia, co umożliwiło w imieniu Polnord S.A. zawarcie niekorzystnej umowy (Umowa) z dnia 19 kwietnia 2011 roku w przedmiocie nabycia od New Industry sp. z o.o. wierzytelności jaka będzie przysługiwała podmiotowi trzeciemu wobec MPWIK S.A. w Warszawie z tytułu odpłatnego przeniesienia urządzeń obejmujących sieci wodociągowe i kanalizacyjne objete wnioskami:
z dnia 8 września 2005 roku o wartości nakładów określonych w umowie na kwotę 5.000.926 zł, z dnia 8 listopada 2006 roku o wartości nakładów określonych w umowie na kwotę 9.422.411 zł; z dnia 28 grudnia 2007 roku o wartości nakładów poczynionych przez inwestora, a określonych w umowie na kwotę 12.073.400 zł, która to wartość nakładów poczynionych przez inwestora daje łącznie kwotę 26.796.737 zł netto, przy czym wartość urządzeń infrastruktury określonych przez inwestora została wskazana na łączną kwotę 32.692.019,14 zł brutto, za kwotę 27.000.000 zł, wraz z wierzytelnościami wynikającymi ze zwłoki w odpłatnym przejęciu urządzeń infrastruktury oraz korzystania z nich przez MPWIK S.A., obejmującymi także odszkodowanie za bezumowne korzystanie i zwrot kosztów utrzymania ich w okresie od wybudowania do przejęcia przez MPWIK S.A. oraz odszkodowanie za zwłokę MPWIK S.A. w zawarciu umowy o przeniesienie własności tych urządzeń, jak również w ramach uchwały nr 39/2011 z dnia 20 września 2011 roku, członkowie zarządu Spółki wyrazili zgodę na zawarcie niezgodnego z interesem Spółki aneksu nr 2 do umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia wierzytelności, podczas gdy w rzeczywistości jeszcze przed przyjęciem tej uchwały zawarto w dniu 16 kwietnia 2011 roku w imieniu Polnord S.A. z New Industry sp. z o.o. aneks nr 2 do umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia wierzytelności, w którym dokonano zmiany § 4 ust. 1 punkt 5 Umowy poprzez dodatkowe niewynikające z racjonalnych przesłanek i sprzeczne z interesem Spółki, zobowiązanie do wypłaty na rzecz sprzedającego, w ramach zaliczki bez ustanowienia należytego i realnego zabezpieczenia jej zwrotu, środków z nadwyżki określonej § 4 ust. 3 punkt 2 Umowy poprzez jednorazową wypłatę na rzecz New Industry sp. z o.o. kwoty 7.000.000 zł oraz comiesięcznego świadczenia w wysokości 120.000 zł miesięcznie do dnia realizacji wierzytelności, jednak nie dłużej niż przez okres 36 miesięcy, ponadto wiedząc o wcześniejszych ustaleniach, decyzjach ekonomicznych dotyczących nabycia wierzytelności, umożliwił zawarcie w dniu 2 czerwca 2014 roku w imieniu New Industry sp. z o.o. z Polnord S.A. aneksu nr 4 do umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia wierzytelności, w którym rozszerzono zobowiązanie wypłaty na rzecz sprzedającego, w ramach zaliczki bez ustanowienia należytego i realnego zabezpieczenia jej zwrotu, poprzez jednorazową wypłatę na rzecz New Industry sp. z o.o. kwoty 675.000 zł,
b) umowy nabycia od TG sp. z o.o. nieistniejących względem MPWIK S.A. wierzytelności z tytułu wybudowania na terenie Miasteczka Wilanów, przez Prokom Investments S.A. urządzeń Systemu Odprowadzania Wód Deszczowych, w oparciu o uchwałę zarządu nr 22/2011 z dnia 19 kwietnia 2011 roku, w której członkowie zarządu Spółki wyrazili zgodę na zawarcie niezgodnej z interesem Spółki umowy nabycia wierzytelności, co następnie umożliwiło zawarcie niekorzystnej umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia od spółki TG sp. z o.o. wierzytelności jaka będzie przysługiwała podmiotowi trzeciemu wobec MPWIK S.A. w Warszawie z tytułu odpłatnego przeniesienia urządzeń
obejmujących sieć odprowadzania wód opadowych, przepompownie, oczyszczalnię wód opadowych ze zbiornikami retencyjnymi oraz kanały wodne, określone jako System Odprowadzania Wód Deszczowych (SOWD), objęte wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2009 roku o wartości nakładów poczynionych przez inwestora, a określonych w umowie łącznie na kwotę 32.556.959,25 zł brutto, przy czym wartość urządzeń infrastruktury wybudowanych przez inwestora została określona na 39.719.490,28 zł brutto, za kwotę brutto w wysokości 31.000.000 zł wraz z wierzytelnościami wynikającymi ze zwłoki w odpłatnym przejęciu urządzeń infrastruktury oraz korzystania z nich przez MPWIK
obejmującymi także odszkodowanie za bezumowne korzystanie i zwrot kosztów utrzymania w okresie od wybudowania do przejęcia przez MPWIK S.A. oraz odszkodowanie za zwłokę MPWIK S.A. w zawarciu umowy o przeniesienie własności tych urządzeń, jak również w ramach uchwały nr 40/2011 z dnia 20 września 2011 roku, członkowie zarządu Spółki wyrazili zgodę na zawarcie niezgodnego z interesem spółki aneksu nr 1 do umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia wierzytelności, w sytuacji gdy jeszcze przed przyjęciem tej uchwały doszło do zawarcia w dniu 16 września 2011 roku w imieniu Polnord S.A. z TG sp. z o.o. aneksu nr 1 do umowy z dnia 19 kwietnia 2011 roku nabycia wierzytelności, w którym dokonano zmiany § 4 ust. 1 Umowy (SOWD) poprzez uzupełnienie jej treści o punkt 5 i zgodnie z jego treścią dodatkowe, nie wynikające z racjonalnych przesłanek i sprzeczne z interesem Spółki, zobowiązanie do wypłaty na rzecz sprzedającego, w ramach zaliczki bez ustanowienia należytego i realnego zabezpieczenia jej zwrotu, środków z nadwyżki określonej w § 4 ust. 3 punkt 2 umowy (SOWD) poprzez jednorazową wypłatę na rzecz TG sp. z o.o. kwoty 5.000.000 zł, przy czym wierzytelność wynikająca z odszkodowania za bezumowne korzystanie przez MPWIK S.A. z urządzeń SOWD nie istniała, albowiem w części infrastruktura SOWD-u o łącznej wartości 15.249.874,75 zł została wcześniej nabyta przez Polnord S.A.,
jako część składowa nieruchomości opisanej jako działki gruntu o numerach 45/1 i 46/1 w ramach aktu notarialnego z dnia 5 czerwca 2009 roku
przenoszącego jej własność,
przy czym własność całej infrastruktury, ani jej posiadanie nie zostało przekazane na rzecz MPWiK, jak również nie zostały one przyłączone do sieci tego przedsiębiorstwa, a które nigdy z nich nie korzystało, natomiast po stronie MPWiK S.A. nie istnieje zobowiązanie do jego przejęcia;
przy czym w wyniku jego zaangażowania
w proces przelewu opisanych powyżej wierzytelności spółki: New Industry sp. z o.o. i TG sp. z o.o., o minimalnym kapitale zakładowym wynoszącym 5000 zł, nie mając żadnych możliwości finansowych, nabyły od Prokom Investment S.A. w dniu 3 lutego 2011 roku celem ich dalszej sprzedaży na rzecz Polnord S.A.
wierzytelności opisane powyżej wskazanymi umowami, po czym w oparciu o pozorną podstawę do rozliczeń w postaci umów na świadczenie usług prawnych, umożliwił przeprowadzenie transferów środków pieniężnych na rzecz prowadzonej przez niego Kancelarii Adwokackiej i tak:
- New Industry sp. z o.o. przelała kwotę 738.000,00 zł w dniu 26 kwietnia 2011 roku i 457.314,00 zł w dniu 8 lipca 2011 roku (łącznie 1.195.314,00 zł) na podstawie zawartej dla pozoru umowy o świadczenie usług adwokackich z dnia 24 stycznia 2011 roku tytułem wynagrodzenia za sprzedane wierzytelności, a TG sp. z o.o. przelała kwotę 861.000,00 zł w dniu 22 kwietnia 2011 roku i 350.000,00 zł w dniu 11 lipca 2011 roku (łącznie 1.211.000,00 zł) na podstawie zawartej dla pozoru umowy o świadczenie usług adwokackich z dnia 31 stycznia 2011 roku tytułem wynagrodzenia za sprzedane wierzytelności, natomiast cała operacja była nastawiona na wprowadzenie środków finansowych w łącznej kwocie 72.550.000 zł z Polnord S.A. na rzecz Prokom Investments S.A. oraz podmiotów powiązanych z nią kapitałowo lub osobowo, w tym dla Romana Giertycha w łącznej kwocie 2.406.314,00 zł, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu,
tj. o czyn z art. 296 § 1, 2 i 3 kk. w zw. z art. 284 § 2 kk. w zw. z art. 294 § 1 kk. w zw. z art. 21 § 2 kk. w zw. z art. 12 § 1 kk. i w zw. z art. 65 § 1 kk..
II. w dniu 23 lipca 2012 roku, w Warszawie, woj. mazowieckiego, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z Bartoszem P. i Michałem Ś., którzy jako członkowie zarządu Polnord S.A. byli zobowiązani do zajmowania się sprawami majątkowymi oraz działalnością gospodarczą tego podmiotu w oparciu o art. 368 § 1 k.s.h., jak też o treść zawartych ze spółką umów o pracę, pomimo tego, iż miał świadomość tego, że swoim zachowaniem nadużywają oni swoich uprawnień w ramach kierowania działalnością Polnord S.A., tak też reprezentacji tego podmiotu, w dniu 23 lipca 2012 roku jako osoba reprezentująca Kancelarię Adwokacką Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie zawarł z Polnord S.A. reprezentowaną przez ww. członków zarządu niekorzystną dla Polnord S.A. umowę o obsługę prawną obejmującą:
reprezentowanie Polnord S.A. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11, w negocjacjach z m.st. Warszawa, Skarbem Państwa reprezentowanym przez Prezydenta m.st. Warszawa oraz bankami w sprawie wypłaty odszkodowania za wszystkie nieruchomości gruntowe przeznaczone pod drogi na terenie Miasteczka Wilanów oraz ewentualnie w negocjacjach sprzedaży wierzytelności za przedmiotowe działki, gdzie jako zapłatę za wskazane usługi oraz uzyskanie korzyści dla Polnord S.A. rozstrzygnięcia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11 dla Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie przewidziano kwotę netto 4.500.000 zł, przy czym przyjęto, iż kwota w wysokości 2.000.000 zł zostanie zapłacona w terminie 3 dni od dnia wystawienia faktury, którą kancelaria mogła wystawić w dniu, w którym Polnord S.A. otrzyma płatność z tytułu sprzedaży wierzytelności Polskiemu Bankowi Przedsiębiorczości po podpisaniu umowy z dnia 18 lipca 2012 roku, zaś pozostała kwota 2.500.000 zł miała zostać zapłacona w terminach ustalonych przez strony, nie później jednak niż 3 lata od dnia wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 5 czerwca 2012 roku w sprawie o sygn. I OSK 687/11, pozorując czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11, w następstwie czego wyrządził Polnord S.A. szkodę majątkową w wielkich rozmiarach w kwocie 2.000.000 zł,
tj. o czyn z art. 296 § 1, 2 i 3 kk. w zw. z art. 21 § 2 kk.
III. w okresie od 7 lutego 2013 roku do 12 lutego 2013 roku, w Warszawie, woj. mazowieckiego, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z Piotrem W. i Tomaszem Sz., którzy jako członkowie zarządu Polnord S.A. byli zobowiązani do zajmowania się sprawami majątkowymi oraz działalnością gospodarczą tego podmiotu w oparciu o art. 368 § 1 k.s.h., jak też o treść zawartych ze spółką umów o pracę, pomimo tego, iż miał świadomość tego, że swoim zachowaniem nadużywają oni swoich uprawnień w ramach kierowania działalnością Polnord S.A., tak też reprezentacji tego podmiotu, w dniu 7 lutego 2013 roku jako osoba reprezentująca Kancelarię Adwokacką Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie zawarł z Polnord S.A. reprezentowaną przez w/w. członków zarządu niekorzystny dla Polnord S.A. aneks nr 1 do umowy o obsługę prawną z dnia 23 lipca 2012 roku, zawartej uprzednio pomiędzy Polnord S.A. a Kancelarią Adwokacką Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie, w którym to aneksie zawarte zostało postanowienie, zgodnie z którym wynagrodzenie w kwocie netto 4.500.000 zł przysługuje dla podmiotu zajmującego się obsługą prawną za ewentualne wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia w prowadzonym w imieniu Polnord S.A. postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11, przy ustaleniu iż kwota 2.000.000 zł netto została już uiszczona na rzecz podmiotu świadczącego obsługę prawną, zaś w zakresie kwoty 2.500.000 zł netto rozliczenie nastąpi poprzez sprzedaż Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie lokali mieszkalnych od spółek będących własnością Polnord S.A. w postaci:.
1. lokalu mieszkalnego A.2.4 „Dobry Dom” w Warszawie wraz z miejscem postojowym numer 160 (nabycie od spółki Polnord Warszawa Wilanów I Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, będącej własnością Polnord S.A.) o wartości 429 168,13 zł netto,.
2. lokalu mieszkalnego 3B.2.2. „Sopocka Rezydencja” w Sopocie wraz z miejscem postojowym nr 60 (nabycie od spółki Polnord Sopot II Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, będącej własnością Polnord S.A.) o wartości 340 443,09 zł netto,
3. lokali mieszkalnych o nr H.3.109, F.3.88, K.2.143, H.2.108, wraz z udziałem w hali garażowej stanowiącej część nieruchomości wspólnej – z wyłącznym prawem do korzystania z 8 miejsc postojowych o numerach: 8,9,10,11,41,42,213,214 – „Inwestycja Wilanów” w budynku A w Warszawie (nabycie do spółki Polnord Warszawa Wilanów I Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, będącej własnością Polnord S.A.) o łącznej wartości 730 388,78 zł netto,
przy czym zapłata za wskazane powyżej nieruchomości została uregulowana w oparciu o porozumienie z dnia 12 lutego 2013 roku, zawarte pomiędzy:
- Polnord S.A., Polnord Sopot II Sp. z o.o., z siedzibą w Gdyni, Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie – wierzytelność podmiotu świadczącego obsługę prawną wobec Polnord S.A. z tytułu faktury o nr FRS/2011/06/0062 na kwotę 426.615,49 zł brutto,
- Polnord S.A., Polnord Warszawa Wilanów I Sp. z o.o., z siedzibą w Gdyni, Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie – wierzytelność podmiotu świadczącego obsługę prawną wobec Polnord S.A. z tytułu faktury o nr FRS/2012/12/0051 na kwotę 373.371,65 zł brutto, jak też za fakturę nr FRS/2012/12/0051 na kwotę 308.333,52 zł brutto tj. na łączną kwotę 681.705,17 zł brutto,
- Polnord S.A., Polnord Warszawa Wilanów I Sp. z o.o., z siedzibą w Gdyni, Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie – wierzytelność podmiotu świadczącego obsługę prawną wobec Polnord S.A. z tytułu faktury o nr FPS/2012/09/0062 na kwotę 1.357.518,34 zł brutto, jak też za fakturę nr FPS/2012/12/0052 na kwotę 1.049.232,62 zł brutto, tj. na łączną kwotę 2.406.750,96 zł brutto,
- a nadto Polnord S.A. polecił spółkom celowym dokonanie przekazania kwot wynikających z wierzytelności na rachunek Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha s.k.a. z siedzibą w Warszawie w kwotach 418.745,00 zł i 527.876,80 zł, 1.770.637,50, zaś pomiędzy Kancelarią Adwokacką Roman Giertych s.k.a z siedzibą w Warszawie, a Polnord Warszawa Wilanów I Sp. z o.o., Polnord Sopot II Sp. z o.o., doszło do bezgotówkowego rozliczenia wzajemnych wierzytelności w drodze kompensaty, w następstwie czego pozorując czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11, wyrządzili Polnord S.A. szkodę majątkową w wielkich rozmiarach w kwocie 2.500.000 zł,
- tj. o czyn z art. 296 § 1, 2 i 3 kk. w zw. z art. 21 § 2 kk. w zw. z art. 12 § 1 kk.
- IV. w okresie od dnia 22 kwietnia 2011 roku do dnia 21 marca 2014 roku, w Warszawie, woj. mazowieckiego, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą i Sebastianem J., podejmowali czynności mające na celu ukrycie lub udaremnienie stwierdzenia przestępczego pochodzenia środków płatniczych w łącznej kwocie nie mniejszej niż 5.180.000 zł, pochodzących z popełnienia czynu zabronionego popełnionego na szkodę spółki Polnord S.A. z siedzibą w Gdyni, w okresie od października 2010 roku do dnia 21 marca 2014 roku, w związku z obrotem przez podstawione przez Sebastiana J. TG sp. z o.o. i New Industry Sp. z o.o., wierzytelnościami przysługującymi Polnord S.A. wobec MPWIK S.A. w Warszawie z tytułu wybudowania przez Prokom Investments S.A. infrastruktury wodno – kanalizacyjnej na terenie Miasteczka Wilanów, jak też urządzeń Systemu Odprowadzania Wód Deszczowych, w ten sposób, że przyjmowali, posiadali, a następnie przekazywali środki płatnicze w podanej powyżej kwocie w ramach następujących transakcji finansowych:
- poprzez przekazanie w dniu 26 kwietnia 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz TG Sp. z o.o. o nr: 3210201097000070020213918 środków płatniczych w kwocie 861.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868,
- poprzez przekazanie w dniu 11 lipca 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz TG Sp. z o.o. o nr: 3210201097000070020213918 środków płatniczych w kwocie 350.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868,
- które następnie zostały przekazane w dniu 11 lipca 2011 roku na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 61102010970000700200853754,
- poprzez przekazanie w dniu 29 lipca 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz TG Sp. z o.o. o nr: 3210201097000070020213918 środków płatniczych w kwocie 20.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868,
- poprzez przekazanie w dniu 25 sierpnia 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz TG Sp. z o.o. o nr: 3210201097000070020213918 środków płatniczych w kwocie 52.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868,
- poprzez przekazanie w dniu 26 kwietnia 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz New Industry Sp. z o.o. o nr: 58102010970000710202108454 środków płatniczych w kwocie 738.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868,
- poprzez przekazanie w dniu 26 kwietnia 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868, na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202 środków płatniczych w kwocie 1.400.000 zł,
- poprzez przekazanie w okresie od dnia 8 lipca 2011 roku do dnia 12 października 2012 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868, na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202 środków płatniczych w kwocie 2.435.000 zł,
- poprzez przekazanie za pośrednictwem rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 61102010970000700200853754, z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, na rachunek bankowy prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868 środków płatniczych w kwocie 160.000 zł,
- poprzez przekazanie w okresie od dnia 20 czerwca 2011 roku do dnia 11 lipca 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 61102010970000700200853754, na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, środków płatniczych w kwocie 800.000 zł, które następnie zostały przekazane na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 03103012333730072210240001,
- poprzez przekazanie w dniu 8 lipca 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Industry Sp. z o.o. o nr: 58102010970000710202108454 środków płatniczych w kwocie 457.314,33 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868, zaś kwota 500.000 zł została następnie przekazana w dniu 8 lipca 2011 roku na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 61102010970000700200853754,
- poprzez przekazanie w okresie od 15 lipca 2011 roku do 31 grudnia 2011 roku, na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 61102010970000700200853754, środków płatniczych w kwocie 1.246.000 zł,
- poprzez przyjęcie w okresie od 22 kwietnia 2011 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku, środków płatniczych w kwocie 1.000.000 zł, w drodze dokonania wypłat gotówkowych z konta bankowego prowadzonego na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868,
- poprzez przyjęcie w okresie od 22 kwietnia 2011 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku, środków płatniczych w kwocie 368.000 zł, w drodze wypłat bankomatowych, z konta bankowego prowadzonego na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868, a następnie przekazanie na konto bankowe prowadzone na rzecz Romana Giertycha o nr: 711160220200006126302839, środków płatniczych w kwocie 150.000 zł, a także przekazanie na konto bankowe prowadzone na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, środków płatniczych w kwocie 160.000 zł,
- poprzez przekazanie w okresie od dnia 1 listopada 2011 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz New Industry Sp. z o.o.
- o nr: 58102010970000710202108454 środków płatniczych w kwocie 930.000 zł na rachunek prowadzony na rzecz Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha o nr: 1010201097000071020144868,
- poprzez przyjęcie w dniu 1 czerwca 2011 roku na rachunek bankowy prowadzony na rzecz ustalonej osoby o nr: 55102010970000700202179836 z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 9110201097000740201597202, środków płatniczych w kwocie 1.030.000 zł tytułem darowizny, która następnie przekazała je na rachunek bankowy prowadzony na rzecz Andrzeja T. o nr: 11102010420000810200738021 tytułem zapłaty za nieruchomość usytuowaną w Józefowie, przy ul. Polnej 1 (Rep. A 5611/2011),
- poprzez przekazanie w dniu 17 czerwca 2011 roku na rachunek bankowy prowadzony na rzecz Jerzego S. o nr: 60109018670000000088328614 z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, środków płatniczych w kwocie 245.000 zł, tytułem zapłaty za mieszkanie przy ul. Żurawiej 1a, lok. 7 w Warszawie,
- poprzez przekazanie w dniu 29 lipca 2011 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, na rzecz innego rachunku bankowego o nr: 03193012333730072210240001, środków płatniczych w kwocie 800.000 zł, z których założono 40 lokat bankowych po 20.000 zł każda lokata, z czego środki pochodzące z 6 zakończonych lokat wraz z odsetkami zostały przekazane na rachunek prowadzony na rzecz Romana Giertycha o nr: 91102010970000740201597202, tj. w dniu 1 września 2011 roku w kwocie 40.145 zł, w dniu 13 września 2011 roku w kwocie 20.091 zł, pozostałe zaś środki płatnicze były posiadane na lokatach do dnia ich likwidacji w dniu 16 kwietnia 2012 roku, zaś w podanej dacie utworzone kolejne dwie lokaty po 400.000 zł i 299.500 zł, przy czym pierwsza z nich została zlikwidowana w dniu 29 maja 2012 roku, środki płatnicze zostały przewalutowane na GBP jako równowartość 73.219,84 GBP, po czym w dniu 3 marca 2014 roku zostały przewalutowane na równowartość 374.389,17 zł i przekazane na rachunek, zaś lokata w kwocie 299.500 zł została zlikwidowana w dniu 16 lipca 2012 roku, po czym utworzono z niej kolejną lokatę na kwotę 302.690 zł, następnie w dniu 21 marca 2014 roku środki płatnicze w kwocie 315.993,17 zł zostały przekazane z rachunku o nr: 731930123337300710240060 na rachunek o numerze 91102010970000740201597202, zaś w dniu 3 marca 2014 roku środki zgromadzone na przedmiotowym rachunku zostały przewalutowane z kwoty 690.342,32 zł na 164.191,30 EURO, po czym przekazano je na rachunek bankowy prowadzony na rzecz ustalonej osoby o nr: 46102010970000730202584357, tytułem darowizny,
- poprzez przekazanie w dniu 21 marca 2014 roku z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz ustalonej osoby o nr: 46102010970000730202584357, środków płatniczych w kwocie 164.191,30 EURO (równowartość 690.342,32 zł) na rzecz rachunku bankowego prowadzonego na terenie Republiki Włoskiej na rzecz ustalonej osoby o nr: IT31L0306939490100000003473, przy czym z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu,
- tj. o czyn z art. 299 § 1 i 5 kk. w zw. z art. 65 § 1 kk. w zw. z art. 12 § 1 kk.
W toku postępowania przygotowawczego ustalono następujący stan faktyczny:
Postanowienie zostało wszczęte 1 sierpnia 2017 roku na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożonego przez Kancelarię Prawną Sołtysiński Kawecki & Szlęzak w Warszawie, występującą jako pełnomocnik pokrzywdzonej, tj. spółki Polnord S.A. z siedzibą w Gdyni.
Z jego treści wynikało, iż w latach 2005-2015 osoby zarządzające Polnord S.A., wraz z podejrzanym Romanem Giertychem, jako osobą, której zadaniem była obsługa prawna tego podmiotu, dopuściły się popełnienia szeregu przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu w związku z gospodarowaniem mieniem spółki, powodując po jej stronie szkodę w wielkich rozmiarach w kwocie nie mniejszej niż 60.403.972,77 zł, jak też narażając spółkę na bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody majątkowej w wielkich rozmiarach, w kwocie nie mniejszej niż 90.685.518,50 zł.
Nadto 11 czerwca 2019 roku Generalny Inspektor Informacji Finansowej (dalej: GIIF) zawiadomił prokuraturę o popełnieniu przestępstwa przez Sebastiana J., Piotra Ś. oraz Romana Giertycha przestepstwa polegającego na podejmowaniu, w porozumieniu z innymi osobami, czynności, które moga udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie przestępnego pochodzenia środków pieniężnych o znacznej wartości lub tez miejsca ich umieszczenia, wykrycia, zajęcia albo orzeczenia przepadku, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 299 § 1 i 5 kk.
Z zawiadomienia GIIF wynikało, że na rachunkach bankowych TG Sp. z o.o., New Industry Sp. z o.o., Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha i rachunkach osobistych Romana Giertycha mogło dojść do zalegalizowania środków pochodzących z działania na niekorzyść Polnord S.A. w związku z przejęciem przez Polnord S.A. wierzytelności Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Warszawie (dalej MPWIK) w wysokości ponad 72 mln zł, wraz z ewentualnymi należnościami ubocznymi w wysokości co najmniej 42 mln zł, przejetych wcześniej przez TG Sp. z o.o. i New Industry Sp. z o.o. od Prokom Investments S.A.
Wyjasniając okoliczności zawarte w zawiadomieniach ustalono, że mocą uchwały
Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 1 września 1997 roku – Rep. A Nr 1 1619/1997 spółka pod nazwą Prokom Software System Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni przekształciła się w Prokom Investments S.A. z siedzibą w Gdyni.
W skład zarządu spółki Prokom Investment S.A. z siedzibą w Gdyni wchodzili: Zbigniew Markowski – wiceprezes zarządu (od 30 stycznia 2002 r. do 9 listopada 2007 r.), Zbigniew Okoński – wiceprezes zarządu (od 30 stycznia 2002 r. do 29 października 2007 r.), Andrzej Pietraszko – członek zarządu (od 30 stycznia 2002 r. do 27 lipca 2011 r.), Ryszard Krauze – prezes zarządu (od 30 stycznia 2002 r. do 23 stycznia 2014 r.), Józef Janoszko – członek zarządu (od 30 stycznia 2002 r. do 11 września 2002 r.), Anna Stopka – członek zarządu (od 30 stycznia 2002 r. do 11 września 2002 r.), Zenon Olbryś – członek zarządu (od 30 stycznia 2002 r. do 23 lutego 2004 r.) oraz Zbigniew Szachniewicz – członek zarządu (od 30 stycznia 2002 r. do 24 października 2007 r.).
Po zmianach na przestrzeni lat, w zarządzie spółki obejmowali funkcje wiceprezesów: Tomasz Buzuk (od 23 stycznia 2014 r.), Andrzej Pietraszko (od 27 lipca 2011 r.) i Marcin Dukaczewski (od 8 marca 2012 r.).
W zsposobie reprezentacji określono, że prezes zarządu może spółkę reprezentować samodzielnie, dwóch wiceprezesów – łącznie, bądź wiceprezes łącznie z innym członkiem zarządu lub prokurentem, bądź dwóch członków zarządu działających łącznie, bądź członek zarządu łącznie z prokurentem.
Przedmiotem działalności spółki pozostawało m.in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, działalność holdingowa oraz działalność w zakresie projektowania budowlanego, urbanistycznego i technologicznego.
Wartość akcji objętych za aport wynosiła 472 841 400 zł. Kapitał zakładowy wynosił 478 204 650 zł.
Spółka Polnord S.A. zarejestrowana została 5 września 2001 roku w Sądzie Rejonowym Gdańsk-Północ w Gdańsku Wydział XII Gospodarczy z kapitałem zakładowym wynoszącym 3 440 000,00 zł. Głównym przedmiotem działalności pozostała realizacja projektów budowlanych związanych z wznoszeniem budynków.
W skład zarządu na dzień powstania spółki wchodzili:
Andrzej Ubertowski, jako prezes zarządu (od 5 września 2001 r. do 20 czerwca 2005 r.), dwaj członkowie zarządu Andrzej Gawrychowski (od 5 września 2001 r. do 15 maja 2006 r.) oraz Wiesław Raczyński (od 5 września 2001 r. do 15 maja 2006 r.). W imieniu spółki każdy członek zarządu samodzielnie mógł składać i podpisywać oświadczenia.
W miare upływu czasu skład rady nadzorczej ulegał modyfikacjom. W okresie od 28 września 2011 r. do 11 listopada 2012 r. prezesem zarządu pozostawał Bartosz Puzdrowski, wiceprezesami zaś byli Michał Świerczyński (od 7 grudnia 2005 r. do 15 listopada 2012 r.), Piotr Wesołowski (od 20 czerwca 2005 r. do 15 listopada 2012 r.), Andrzej Podgórski (od 27 listopada 2007 r. do 27 marca 2013 r.) oraz członek zarządu Tomasz Szajder (od 22 sierpnia 2012 r. do 15 listopada 2012 r.).
W Radzie Nadzorczej zasiadał od 20 lipca 2006 roku do 12 grudnia 2013 roku m.in. Ryszard Krauze.
Do składania oświadczeń spółki wymagane było współdzialłanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Obowiązkiem osób kierujących Polnord S.A. było zajmowanie sie jej sytuacja majątkową. Decyzje te odnosiły się do wielu obszarów funkcjonowania spółki i dotyczyły różnorodnych postąpień gospodarczych, przeważnie o znacznym stopniu skomplikowania.
Polnord S.A. z siedzibą w Gdyni jest jednym z wiodących polskich przedsiębiorstw deweloperskich notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Podstawowym przedmiotem działalności spółki jest działalność deweloperska, prowadzona głównie w Warszawie i Trójmieście, ale także poza granicami kraju. Polnord to przedsiębiorstwo typu holdingowego, realizujące projekty deweloperskie poprzez spółki celowe , które zawiązuje samodzielnie lub z partnerami.
Spółka realizowała projekty deweloperskie poprzez spółki celowe, które odpowiadały ich funkcjom.
W takim tez celu – dla potrzeby realizacji projektu „Miasteczko Wilanów” – zawiązano m.in. spółkę Osiedle Wilanowskie sp. z o.o., jak też Polnord Inżynieria sp. z o.o., która zajmowała się utrzymaniem, projektowaniem i realizacją uzbrojenia terenu dla potrzeb projektu „Miasteczko Wilanów” w Warszawie. Były to spółki te były powołane wyłącznie do realizacji tego projektu.
Wymienione spółki Prokom Investments S.A. oraz Polnord S.A. były faktycznie kontrolowane przez Ryszarda Krauze, który nie będac członkiem zarządu był członkiem rady nadzorczej i głównym akcjonariuszem, podejmował kluczowe decyzje dotyczące ich działalności. Nadto zachodziły pomiędzy nimi także inne powiązania o charakterze osobowym, kapitałowym i gospodarczym.
Od roku 2008 Polnord S.A. przejął od Prokom Investments S.A. aktywa budowlane, tj. nieruchomości, kontrakty w toku, zobowiązania oraz kapitał ludzki, czyli wszystko, co było związane z szeroko rozumianą branżą budowlaną. Z zeznań świadka Dariusza K. wynika, że sytuacja związana z inwestycjami w Wilanowie była skomplikowana wskutek działań Ryszarda Krauze. Właścicielem nieruchomości zlokalizowanych w Wilanowie była spółka Prokom Investments S.A., będąca jego własnością. W momencie, gdy poniósł on znaczne koszty w następstwie prowadzonej inwestycji w Kazachstanie, stratę powetował sprzedażą nieruchomości spółce Polnord. Wraz z nabyciem nieruchomości przeszły na Polnord wszystkie inne sprawy związane z nieruchmomościami.
Działalność Polnord S.A., według zeznań Marcina G. – członka zarządu spółki, przesłuchanego w związku ze złożonym zawiadomieniem – związana była z projektami deweloperskimi i budową, nie polegała i nie obejmowała obrotu wierzytelnościami. Niemniej w toku śledztwa ustalono na podstawie zebranych dokumentów, że Polnord S.A. uczestniczyła w obrocie wierzytelnościami związanymi z jej podstawową działalnością.
Jednym z projektów realizowanych ew ramach szeroko rozumianej grupy spółek powiązanych z Prokom Investments była realizacja „Miasteczka Wilanów”. Użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w Dzielnicy Warszawa Wilanów, o łącznej powierzchni 90 ha, objetej ksiegą wieczystą KW 148955 była spółka KPNS sp. z o.o. w Warszawie, do 29 listopada 2017 roku pozostawał Ryszard Krauze.
Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości spółka zakupiła od Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) warunkową umową sprzedaży w dniu 17 września 1998 roku (Rep. A Nr 6083/98 not. Barbary Krukowicz).
Umowa ta została zawarta pod warunkiem, że Zarząd Gminy Warszawa Wilanów nie skorzysta z prawa pierwokupu. Uchwałą nr 27/98 z 2 listopada 1998 roku Zarząd Gminy Warszawa Wilanów oświadczył, że nie korzysta z prawa pierwokupu, w związku z czym 24 listopada 1998 roku pomiędzy spółką KPNS oraz SGGW została podpisana umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego powyższej nieruchomości (Rep. A Nr 7667/98 not. Barbary Krukowicz).
W dniu 17 marca 1999 roku Ryszard Krauze zawarł z SGGW warunkową umowę sprzedaży prawa użytkowania wieczystego dwóch kolejnych nieruchomości położonych w Dzielnicy Warszawa-Wilanów: pierwsza o powierzchni 31 ha, objęta księgą wieczystą KW 148956, oraz drugą o powierzchni 41 ha, objętą księgą wieczystą KW 148957.
Umowa pomiędzy Ryszardem Krauze i SGGW zawarta była pod warunkiem, że Zarząd Gminy Warszawa Wilanów nie skorzysta z prawa pierwokupu.
Umowa ta została dostarczona Gminie 19 marca 1999 roku. Ustawowy termin dla określenia się przez Gminę Warszawa Wilanów w zakresie skorzystania z przysługującego jej prawa pierwokupu wynosił 60 dni i upływał 19 maja 1999 roku.
Spółka KPNS oraz Ryszard Krauze nabywali wskazane nieruchomości dla realizacji przedsięwziecia deweloperskiego pod nazwą „Miasteczko Wilanów”.
W marcu 1999 roku Gmina Warszawa Wilanów rozpoczęła prace nad opracowaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego Wilanów Zachodni, określonego w planie ogólnym dla Miasta Warszawy jako MU-24.
W tym samym czasie równiez przedstawiciele Zarządu Gminy Warszawa Wilanów nawiązali kontakt z przedstawicielami spółki KPNS i Ryszardem Krauze proponując ustalenie warunków, na jakich Gmina gotowa jest oświadczyć o niekorzystaniu z pierwokupu prawa użytkowania wieczystego obu opisanych wyżej nieruchomości, oraz warunków prowadzenia na tych nieruchomościach inwestycji deweloperskich, także w kontekście przystąpienia przez Gminę do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Gmina Wilanów uzależniła podjęcie prac nad planem stwarzającym inwestorom warunki realizacji „Misteczka Wilanów” w pierwszej kolejności od przyjęcia przez inwestorów zadań związanych ze zleceniem i opłaceniem wykonania niezbędnych dla uchwalenia dla tego planu analiz, studiów i opracowań. Gmina narzuciła spółce KPNS oraz Ryszardowi Krauze, jako warunek niekorzystania przez nią z prawa pierwokupu, przejęcie przez obu inwestorów
zobowiązania do realizowania na obu ww. nieruchmomościach, na ich własny koszt, urządzeń infrastruktury kanalizacyjnej i drogowej, a po ich wykonaniu, do przekazania ich nieodpłatnie Gminie Warszawa Wilanów.
Nadto Gmina wskazała dodatkowy warunek, żądając by inwestorzy darowali kwotę 30 mln zł z przeznaczeniem na cele własne Gminy.
W dniu 23 kwietnia 1999 roku Ryszard Krauze, główny akcjonariusz Prokom Investments S.A., reprezentowany przez pełnomocników oraz KPNS sp. z o.o., zawarli z Gminą Warszawa Wilanów w formie aktu notarialnego umowę (Umowa główna, Rep. A nr 7183/99 not. Pawła Błaszczaka), na podstawie której zobowiązali sie do tego, że:
- w ustalonym w Umowie terminie zlecą i opłacą wykonanie niezbędnych analiz, studiów i opracowań związanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego Wilanów Zachodni, w części dotyczącej wszystkich trzech Nieruchomości (tj. jj. 955, 956, 957) – określając szacunkową wartość wykonania tych prac na 1 mln zł,
- na warunkach technicznych uzgodnionych z Gminą oraz w terminach określonych w Umowie zlecą i opłacą wszystkie koszty związane z wykonaniem kolektora odprowadzającego ścieki z wszystkich trzech Nieruchomości – określając szacunkową wartość wykonania tych prac na 40 mln zł,
- na warunkach technicznych uzgodnionych z Gminą oraz w terminach określonych w Umowie zlecą budowę i opłacą wszystkie koszty związane z wykonaniem kanalizacji sanitarnej rozdzielczej, kanalizacji deszczowej oraz magistrali i sieci wodociągowych na wszystkich trzech Nieruchomościach (tj. jj. 955, 956, 957) – określając szacunkową wartość tych prac na kwotę 60 mln zł;
- na warunkach technicznych uzgodnionych z Gminą oraz w terminach określonych w Umowie, tj. w ciągu 72 miesięcy licząc od późniejszej z dwóch poniższych dat – daty zatwierdzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego objętych uchwałą Rady Gminy Warszawa Wilanów o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego Przedpola Pałacu Wilanowskiego i uchwałą Rady Gminy Warszawa Wilanów z 4 marca 1999 roku i daty uprawomocnienia się decyzji o pozwoleniu na budowę powyższych dróg, zlecą budowę i opłacą wszystkie koszty związane z wykonaniem dróg gminnych o łącznej powierzchni 17 ha, znajdujących się w obrębie Nieruchomości 955, 956, 957 – określając szacunkową wartość tych prac na kwotę 29 mln zł;
- w terminach i w zakresie uzgodnionym z Gminą, w ciągu 3 miesięcy licząc od daty uprawomocnienia się decyzji zatwierdzających podział nieruchomości objętych księgami wieczystymi nr 148955, 148956, 148957, przeniosą własność 17 ha dróg na własność Gminy Wilanów, zrzekając się należnego od Gminy odszkodowania z tego tytułu w odniesieniu do 10 ha z tych dróg;
- darują Gminie Warszawa Wilanów, na cele własne Gminy, kwotę 30 mln zł, w ustalonych w umowie ratach i terminach.
- Istotnym elementem stosunku zobowiązaniowego łączącego strony było umowne prawo odstąpienia od Umowy przez Ryszarda Krauze oraz KPNS Sp. z o.o. w przypadku wystąpienia przynajmniej jednej z poniższych przesłanek:
- a. w ciągu 3 miesięcy, licząc od dnia ustania przeszkód prawnych do uchwalenia planów zagospodarowania przestrzennego objętych uchwałą Rady Gminy Warszawa Wilanów o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego Przedpola Pałacu Wilanowskiego i uchwałą Rady Gminy Warszawa Wilanów z 4 marca 1999 roku, plany te nie zostaną uchwalone lub gdy zostaną w istotny sposób zmienione w stosunku do opracowanych koncepcji w zakresie przeznaczenia i w uchwale zatwierdzającej zostanie zmieniona lub gdy renta planistyczna zostanie ustalona w wysokości wyższej niż 5% albo
- b. wykonanie przez Gminę Warszawa Wilanów prawa pierwokupu wobec wskazanych przez strony nieruchomości albo
- c. nałożenie na użytkowników wieczystych właścicieli nieruchomości objętych księgami wieczystymi KW nr 148955, 148956 i 148957 obowiązku wnoszenia na rzecz Gminy Warszawa Wilanów opłat adiacenckich za korzystanie z infrastruktury technicznej lub dróg, lub gdy Zarząd Gminy Warszawa Wilanów będzie stosować wobec użytkowników wieczystych lub właścicieli tych nieruchomości opłaty za zużycie wody lub odprowadzenie ścieków na poziomie wyższym niż koszty własne.
- Tak ustalonymi zapisami w Umowie Przyrzeczenia spółka KPNS i Ryszard Krauze uzyskali gwarancję stabilności podstawowych parametrów finansowych planowej inwestycji obejmujących stałą wysokość opłat rocznych za użytkowanie wieczyste oraz cenę dostawy wody i odprowadzenia ścieków, kalkulowaną w oparciu o koszty własne przedsiębiorstwa wodociągowego, a więc bez kosztów choćby amortyzacji sieci urządzeń wodno–kanalizacyjnych, bowiem te, po wybudowaniu przez inwestorów, miały być przekazane Gminie.
- Umowa Przyrzeczenia miała charakter umowy wzajemnej, w której kompleksowo uregulowano sprawy związane z zagospodarowaniem terenu dla realizacji projektu „Miasteczka Wilanów” oraz ustalono zobowiązania tak Gminy Warszawa Wilanów, jak i inwestorów.
Spółka KPNS oraz Ryszard Krauze zobowiązali się do przekazania określonych w Umowie darowizn oraz wykonania Inwestycji infrastrukturalnych, zaś Gmina Warszawa Wilanów zobowiązała się do uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz niepodwyższania opłat rocznych za użytkowanie wieczyste nieruchomości z terenu „Miasteczka Wilanów” i kalkulowania cen wody dla obszaru „Miasteczka Wilanów” wyłącznie w oparciu o koszty własne przedsiębiorstwa, pod rygorem, że inwestorzy odstąpią od Umowy w przypadku niedotrzymania obowiązków przez Gminę Warszawa Wilanów.
Strony przewidziały również, że przeniesienie prawa użytkowania wieczystego do części lub całości nieruchomości objętych księgami wieczystymi wskazanymi jw., nie będzie zwalniało Ryszarda Krauze oraz KPNS Sp. z o.o. z zobowiązań wynikających z § 6 Umowy. W przypadku, gdy nabywcy tych nieruchomości odmówą wykonania zobowiązań wynikających z umowy, Ryszard Krauze oraz KPNS Sp. z o.o. mieli być solidarnie zobowiązani wobec Gminy do ich wykonania.
W dniu 7 maja 1999 r. Ryszard Krauze i spółka KPNS podpisali ze wskazanym przez Gminę Warszawa Wilanów Biurem Planowania Rozwoju Warszawy umowę o wykonanie prac dla opracowania rozwiązwinietej koncepcji zagospodarowania przestrzennego terenu pozostającego ww władaniu inwestorów. Wynagrodzenie ustalone w tej umowie wynosiło 1 mln zł netto. W oparciu o wykonane przez Biuro Planowania Rozwoju Warszawy prace planistyczne oraz wymagane analizy, 11 stycznia 2001 r. uchwałą nr 404 Rada Gminy Warszawa Wilanów uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu Przedpola Pałacu Wilanowskiego, natomiast 18 stycznia 2001 r. uchwałą nr 405 – uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Wilanówa Zachodniego.
W dniu 17 maja 1999 r. Ryszard Krauze dokonał przelewu na rzecz Gminy Warszawa Wilanów pierwszej ustalonej Umową Przyrzeczenia darowizny w kwocie 5 mln zł. Gmina Warszawa Wilanów nie złożyła oświadczenia co do skorzystania z przysługującego jej prawa pierwokupu.
Następnie 25 marca 2001 r. spółka KPNS dokonała na rzecz Gminy Warszawa Wilanów przelewu ustalonej w Umowie Przyrzeczenia darowizny w kwocie 3 mln zł.
W dniu 17 maja 2001 r. na mocy aktu notarialnego (Rep. A Nr 1473/2001 not. Paweł Błaszczak) wobec dokonania darowizny na rzecz Gminy Warszawa Wilanów w łącznej wysokości 8 mln zł oraz w związku z uchwaleniem przez Radę Gminy Warszawa Wilanów planu zagospodarowania przestrzennego przedpola Pałacu Wilanowskiego, jak również w związku z nieokreśleniem przez strony, które ze świadczeń w terminach określonych w § 4 ust. 2 Umowy z dnia 23 kwietnia 1999 roku zostanie spełnione, zmieniono „umowę oświadczenia o podadaniu się egzekucji oraz przyrzeczenia darowizny” z dnia 23 kwietnia 1999 r. w ten sposób, że przyrzeczono darować Gminie Warszawa Wilanów na cele własne Gminy kwotę 9,5 mln zł do 25 maja 2001 roku i do 30 listopada 2001 roku kwotę 12,5 mln zł na rachunek podstawowy Gminy Warszawa Wilanów.
Ryszard Krauze przekazał pozostałe darowizny Gminie Warszawa Wilanów oraz Miastu st. Warszawa w czterech transzach, w latach 2001-2004 w łącznej kwocie 22 mln zł.
Z ustalonych w Umowie Przyrzecznia darowizn gotówkowych na rzecz Gminy Warszawa Wilanów w łącznej kwocie 30 mln zł, Ryszard Krauze przekazał kwotę 27 mln zł, natomiast spółka KPNS przekazała kwotę 3 mln zł. Inwestorzy w pełni wywiązali się z uzgodnionego z Gminą Warszawa Wilanów zobowiązania przekazania Gminie darowizn gotówkowych.
W latach 2000-2008 pomiędzy Ryszardem Krauze i spółką KPNS zawierane były umowy przenoszenia udziałów w użytkowaniu wieczystym opisanych wyżej Nieruchomości, w ramach których dochodziło bądź do rozliczeń finansowych, bądź do objmowania akcji i udziałów w spółkach. W wyniku tych umów współużytkownikami wieczystymi nieruchomości w tym zakresie były spółki Osiedle Wilanowskie Sp. z o.o., KPNS Sp. z o.o., Prokom Investments S.A. oraz Ryszard Krauze.
Ostatecznie użytkownikiem wieczystym gruntów wilanowskich począwszy od roku 2008, na skutek zawarcia umów przeniesienia w zamian za wyemitowane akcje w wykonaniu ustaleń zawartej w 2006 roku umowy inwestycyjnej – stał się Polnord S.A.
W dniu 12 kwietnia 2007 r. Gmina Wilanów, spółka Prokom Investments S.A., spółka KPNS Sp. z o.o., spółka Osiedle Wilanowskie Sp. z o.o. oraz Ryszard Krauze podpisali dokument zatytułowany „Porozumienie”, regulujący przede wszystkim kwestie techniczne związane z budową kolektora. Strony doprecyzowały zakres zobowiązań Prokom Investments S.A., wskazując, że spółka ta jest zobowiązana także do wybudowania określonych przepompowni: P-O, rurociągów, a także przekazania ich nieodpłatnie na rzecz Gminy; oraz wykonania dokumentacji projektowo–kosztowej. Gmina zobowiązała się do uzyskania określonych przez strony dokumentacji, decyzji administracyjnych i praw do nieruchomości, pozwalających na budowę elementów infrastruktury technicznej opisanej w Porozumieniu, a także do wybudowania odcinka kolektora sanitarnego. Wartość świadczeń każdej ze stron wskazanych w Porozumieniu określona została na 2 mln zł.
W dniu 19 grudnia 2003 r. Agencja Nieruchomości Rolnych wypowiedziała Ryszardowi Krauze oraz spółce Prokom Investments S.A. dotychczasową opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości 957, 956, 955 podwyższając stawkę procentową opłaty rocznej z 1% do 3 % oraz zaoferowała nową wysokość opłaty rocznej ustaloną wg wyższej wartości nieruchomości wynoszącą odpowiednio 167 mln zł dla nieruchomości 957 i 151 mln zł dla nieruchomości 956 oraz 479 mln zł dla nieruchomości 955.
Wbrew ustaleniom Umowy Przyrzeczenia opłaty roczne za użytkowanie wieczyste nieruchomości zostały więc podwyższone ponad dwukrotnie lub trzykrotnie, w zależności od działki w obrębie nieruchomości 955, 956, 957.
Niezależnie bowiem od podwyższenia stawki procentowej, podwyższona została wartość każdej nieruchomości, stanowiąca podstawę ustalania opłaty rocznej.
W dniu 29 grudnia 2004 roku zawarto „Umowę trójstronną, umowę darowizny, umowę przyrzeczenia”, na mocy której Prokom Investments S.A., spółka Osiedle Wilanowskie Sp. z o.o. przystąpiły do długu w zakresie zobowiązań Ryszarda Krauze oraz KPNS Sp. z o.o. określonych w umowie z 23 kwietnia 1999 roku oraz porozumieniu z 12 kwietnia 2007 roku, jednak tylko w tej części, która stanowiła przedmiot Umowy Trójstronnej, tj. zobowiązań o których mowa w par. 2 pkt b, c i e Umowy.
Wspomniane podmioty zobowiązały się wówczas solidarnie „na warunkach technicznych uzgodnionych z Zarządem Gminy Warszawa Wilanów, zlecić budowę i opłacić wszystkie koszty związane z wykonaniem kolektora odprowadzającego ścieki z nieruchomości objętych księgami wieczystymi KW nr 148955, KW nr 148956, KW nr 148957 do Oczyszczalni Ścieków „Południe” w ciągu 48 miesięcy, licząc od późniejszej z dwóch poniższych dat: daty zatwierdzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego objętych uchwałą Rady Gminy Warszawa Wilanów i przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego Przedpola Pałacu Wilanowskiego i uchwałą Rady Gminy Warszawa Wilanów z 4 marca 1999 roku oraz daty uprawomocnienia się decyzji o pozwoleniu na budowę tych urządzeń.
Nadto na mocy Umowy z dnia 23 kwietnia 1999 roku KPNS Sp. z o.o. oraz Ryszard Krauze zobowiązali się solidarnie „na warunkach technicznych uzgodnionych z Zarządem Gminy Warszawa Wilanów, zlecić budowę i opłacić wszystkie koszty związane z wykonaniem kanalizacji sanitarnej rozdzielczej, kanalizacji deszczowej oraz magistral i sieci wodociągowych objętych księgami wieczystymi wskazanymi wyżej w ciągu 72 miesięcy”. Dodatkowo zobowiązali się przenieść je nieodpłatnie na własność Gminy Warszawa Wilanów z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej.
W sporządzonym akcie notarialnym z 29 grudnia 2004 roku zawarto oświadczenie, w którym strony umowy oświadczyły, iż w wykonaniu zobowiązania – budowy projektowanej infrastruktury – Prokom Investments S.A. wybudowała na własny koszt część
„Kolektora Wilanowskiego”, zwaną „I etapem Kolektora Wilanowskiego” oraz wybudowała magistralą wodociągową. Strony oświadczyły, iż zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U.2001.72.747 ze zm.), osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w stosownej umowie.
Uchwałą nr 5/XII/2004
z 29 grudnia 2004 roku MPWiK S.A. wyraziło zgodę na odpłatne nabycie przez spółkę MPWiK od Prokom Investments S.A. urzadzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, składajacych sie na „I etap Kolektora Wilanowskiego” wraz z urządzeniami „Magistrali” o szacunkowej wartości brutto 5.797.007 zł
W związku z oświadczeniami Stron, w celu wykonania części zobowiązań określonych w akcie notarialnym z 23 kwietnia 1999 roku, Strony postanowiły uregulować procedurę przejęcia przez MPWiK „I etapu Kolektora Wilanowskiego” oraz „Magistrali” od Prokom Investments S.A.
MPWIK S.A. oświadczył, że do dnia 30 grudnia 2004 roku zobowiązuje się do zawarcia umowy o odpłatne przeniesienie prawa własności do urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz MPWIK S.A., zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, na podstawie której to umowy MPWiK kupi od Prokom Investments S.A. w trybie art. 31 o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
urządzenia składajace się na „I etap Kolektora Wilanowskiego” wraz z urządzeniami oraz „Magistrali”.
Przejęcie „I etapu Kolektora Wilanowskiego” wraz z urządzeniami oraz „Magistrali” miało nastąpić na zasadach określonych właściwymi przepisami prawa oraz na zasadach obowiązujących w MPWIK, a w szczególności na zasadach określonych w uchwale Zarządu MPWIK nr 700/2004 z 12 października 2004 roku.
Za poniesione nakłady, wyłącznie przez Prokom Investments S.A. na „I etap Kolektora Wilanowskiego” oraz „Magistralę”, faktury VAT za urządzenia składające się na powyższe inwestycje miały zostać wystawione przez Prokom Investments S.A.
Zgodnie z § 3 aktu notarialnego Prokom Investments S.A. miała podarować m.st. Warszawa kwotę odpowiadającą wartością kwocie netto ceny nabycia przez MPWIK „I etapu Kolektora Wilanowskiego” wraz z urządzeniami oraz „Magistrali” w kwocie 4.751 645,10 zł. Darowizna powyższa miała stanowić wykonanie odpowiedniej części zobowiązań opisanych w § 1 ust. 4 niniejszej umowy.
Prokom Investments S.A. oświadczyła, iż w wykonaniu tej darowizny nieodwołalnie zobowiązuje MPWiK do przekazania kwoty netto określonej w fakturze VAT wystawionej przez Prokom Investments S.A. w związku z przeniesieniem na MPWiK urządzeń składających sie na „I etap Kolektora Wilanowskiego” oraz „Magistralę” tj. kwotę 4 751 645,10 zł bezpośrednio na rachunek m.st. Warszawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia ww. faktury. MPWIK powyższe zobowiązanie nieodwołalnie przyjęło i tym samym oświadczyło, że przekaże na wskazany rachunek m.st. Warszawy kwotę netto z faktury,
na co przedstawiciele m.st. Warszawy wyrazili zgodę. Nadto MPWIK zobowiązało się zapłacić Prokom Investments S.A. kwotę podatku VAT określoną w fakturze w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia.
Odpłatne przekazanie prawa własności kolektora i urządzeń składających się na „II etap Kolektora Wilanowskiego” miało nastąpić na takich samych zasadach z zastrzeżeniem, że kwota darowizny, która zostanie przekazana na rzecz m.st. Warszawy zostanie pomniejszona o wartość nakładów poczynionych na wybudowania części „II etapu Kolektora Wilanowskiego”.
W wykonaniu umowy w 2003 roku spółka Prokom Investments S.A. rozpoczęła budowę Systemu Odprowadzania Wód Deszczowych (SOWD) na terenie tej inwestycji.
Od 2008 roku prace w tym zakresie były kontynuowane przez Polnord S.A., której znaczny pakiet akcji nabyła spółka Prokom Investments S.A. Było to również związane z zaangażowaniem w realizację inwestycji mieszkaniowych na terenie Wilanowa przez Polnord S.A., która dodatkowo zobowiązała się do ponoszenia kosztów utrzymania i eksploatacji SOWD oraz dalszych prac dotyczących rozwoju tego systemu. Był to warunek niezbędny do kontynuowania inwestycji mieszkaniowej i jej rozbudowy. Wszystkie inwestycje w ramach wymienionego systemu miały być wybudowane ze środków spółek Prokom Investments S.A. i Polnord S.A., a następnie oddane do użytkowania MPWIK S.A. w Warszawie.
Nakłady poczynione przez Prokom Investments dotyczyły okresu od początku inwestycji do czerwca 2008 roku, a nakłady po tej dacie obciążały Polnord, który przejął na siebie również koszty związane z utrzymaniem nowo wybudowanych instalacji, również tych powstałych przed jego zaangażowaniem się w budowę „Miasteczka Wilanów”.
Na podstawie wspomnianej umowy głównej z 23 kwietnia 1999 roku doszło do nieodpłatnego przekazania Gminie tylko jednego z wykonanych elementów, tj. magistrali wodociągowej, co miało miejsce w 2004 roku.
W dniu 3 sierpnia 2009 roku Polnord S.A. złożyła wspólnie z Prokom Investments S.A. wniosek o odpłatne przejęcie przez MPWIK S.A. infrastruktury na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru „Przedpola Pałacu Wilanowskiego”. Rozmowy prowadzone w tym zakresie z MPWIK w Warszawie nie przyniosły spodziewanego przez spółki rezultatu. Negocjacje zostały przerwane w połowie 2010 roku. W rezultacie MPWIK nie przejęło tej infrastruktury pomimo wkroczenia przez spółki na drodze sądowej. Świadek Honorata B., biorąca udział w pracach Zespołu Negocjacyjnego, powołanego przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy Zarządzeniem nr 3062/2009 z dnia 19 maja 2009 roku zeznała, że w momencie, w którym doszło do porozumienia stron w zakresie przejęcia infrastruktury II etapu Kolektora Wilanowskiego”, po stronie Spółek pojawił się adwokat Roman Giertych. Świadek potwierdziła jego obecność w toczącym się postępowaniu przed sądem.
W pracach tego zespołu uczestniczył m.in. zastępca dyrektora Biura Infrastruktury m.st. Warszawy – Leszek Drogosz, który brał udział w rozmowach dotyczących infrastruktury wodno-kanalizacyjnej.
Zespół został powołany w związku z wątpliwościami po stronie MPWIK, co do konieczności poniesienia na rzecz miasta kosztów związanych z powstaniem tej infrastruktury. Wynikało to również z czynionych na bieżąco wydatków przez MPWIK na budowę i utrzymanie sieci na terenie miasta, w tym finansowanych z funduszy europejskich, które to wydatki obciążały budżet tej spółki i dodatkowe poniesienie obciążeń na rzecz miasta Warszawa wynikających z umowy z 2004 roku było dla niej trudne.
Świadek zeznał, że w trakcie prac zespołu i rozmów z przedstawicielami inwestora, nie spotkali się z kwestionowaniem formuły nieodpłatnego przekazania przez niego infrastruktury wodno–kanalizacyjnej na rzecz miasta. Finalnie nie doszło do podpisania uzgodnionego w wyniku
prac zespołu aktu notarialnego, co było efektem postawy inwestora.
Jak wskazał świadek, zdaniem inwestora powinien on uzyskać należność za koszty poniesione na wybudowanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, a następnie deszczowej i według prezentowanego stanowiska inwestora, w jego ocenie umowa z 1999 roku nie obowiązywała. Z czasem inwestor – Polnord, rozszerzył swoje żadania, bo poza kosztami wybudowania infrastruktury domagał się zapłaty za bezumowne z niej korzystanie.
Z kolei Jacek S., Naczelnik Wydziału Inżynierii Miejskiej zeznał, że powołano dwa oddzielne zespoły negocjacyjne do infrastruktury wodno-kanalizacyjnej i SOWD.
Rozmowy co do pierwszej infrastrtuktury toczyły się z Prokom Investments, natomiast z Polnordem odnośnie SOWD, bowiem według wiedzy świadka systemem tym zarządzał Polnord, który uzyskał pozwolenie wodno-prawne do zrzutu wody do jeziorka Powsinkowskiego. „Miasteczko Wilanów” posiadało wydzielony system odprowadzania wód opadowych, który nie podlegał jurysdykcji m.st. Warszawa.
Był to dla miasta teren prywatny.
System kanalizacji deszczowej był elementem projektu budowlanego zagospodarowania terenu i tylko w tym zakresie podlegał ocenie przez architekta miasta.
Biuro Infrastruktury m.st. Warszawy nigdy nie uczestniczyło w uzgadnianiu dokumentacji odprowadzania wód opadowych i roztopowych z tego obszaru. Świadek wskazał, że na dzień jego przesłuchania (tj. 16 lipca 2020 roku) nie było i nie ma przepisów, nakazujących miastu przejmowanie infrastruktury i systemów wybudowanych przez inwestora. Takie przepisy istnieją i dotyczą tylko kanalizacji i systemów wodociągowych. Początkowo Prokom Investments S.A. bez wątpienia chciał się wywiązać z umowy z 1999 roku, czyli przekazać nieodpłatnie infrastrukturę, ale pojawił się problem w związku z własnością gruntu, na którym ulokowane były te urządzenia. W momencie kiedy MPWiK miał je przejąć, oczekiwał kompletu dokumentów, natomiast brakowało potwierdzenia użyczenia gruntów na czas eksploatacji tych urządzeń. Po pewnym czasie Prokom Investments odstąpił od negocjacji i zażądał pieniędzy za wybudowaną infrastrukturę. Świadek dodał, że miasto również nie wywiązało się z zapisów umowy z 1999 roku, tj. niepodnoszenia podatków.
Powyższe okoliczności potwierdził równiez Bogdan O. – pracownik Prokom Investments zatrudniony na stanowisku specjalisty ds. sanitarych. Zajmował się nadzorem nad wykonaniem infrastruktury technicznej na terenie „Miasteczka Wilanów”. Prace te przede wszystkim realizowali podwykonawcy, z którymi Prokom Investments zawarł umowy: spółki Pol-Aqua S.A. i Sack Invent Poland sp. z o.o. Projekty obejmowały cały teren „Miasteczka Wilanów”, w tym projekty dróg. Infrastruktura powstała ze środków Prokom Investments S.A. Już po przejęciu inwestycji przez Polnord, powstała spółka Polnord Inżynieria i to ona kontynuowała dalsze prace na tym terenie. Przy przekazywaniu infrastruktury na majątek gestorów (obecnie MPWIK S.A.) musiała być przygotowana kompletna dokumentacja, bowiem przede wszystkim MPWIK żądała udowodnienia, że środki przeznaczone na budowę infrastruktury pochodzą z zasobów własnych Inwestora.
Świadek nadto potwierdził, że MPWiK S.A. nie przejęło na swój majatek wybudowanej kanalizacji deszczowej, a więc ta infrastruktura SOWD (sieć główna w pasach drogowych) pozostawała cały czas w majątku i w obsłudze technicznej Prokom Investments oraz Polnord, i nie istniały przepisy regulujące przejmowanie ich na własność MPWiA S.A. Założeniem złożonego wniosku przez Polnord Inżynieria o przejęcie kanalizacji deszczowejna majatek MPWiA, było otrzymanie zwrotu około 50 mln zł za wybudowanie przez Prokom Investments infrastruktury SOWD. Zdaniem świadka powyższy wniosek skazany był na niepowodzenie.
Innego zdanie był świadek Wiktor Cz. – pracownik Polnord S.A. oraz Polnord Inzynieria sp. z o.o. – doradca zarządu, który brał udział w spotkaniach dotyczących przejęcia przez MPWiK S.A. SOWD.
Z jego zeznań wynika, że Polnord kończył na terenie „Miasteczka Wilanów” inwestycje i nie był zainteresowany ponoszeniem kosztów utrzymania tej instalacji. Zdaniem Wiktora Cz. istniały podstawy prawne do tego, by Polnord żądał przejęcia Systemu Odprowadzania Wód Deszczowych przez MPWIK S.A.
Takiego samego zdania była również Iwona B. – specjalista w spółce zależnej od Polnord – Polnord Inżynieria, która zeznała, że jej zdaniem SOWD powinien zostać przejęty przez MPWiK odpłatnie, bowiem czerpie pożytki z tego tytułu w postaci opłat od lokatorów bądź wspólnot, a koszty utrzymania w dalszym ciągu ponosi Polnord S.A. Nadto świadek wskazała , że reprezentowaniem spółki w zakresie tej problematyki w zajmowała się Kancelaria Adwokacka Romana Giertycha.
Robert K. – dyrektor w podwykonawczej spółce Pol Aqua Sp. z o.o. również uważał, że MPWiK powinno zapłacić, a następnie przejąć SOWD.
Z kolei Paweł C. – pracownik spółki Polnord S.A. w latach 2016 – 2019 zatrudniony na stanowisku ds. instalacji sanitarnych i mechanicznych wskazał, że SOWD był serwisowany przez zewnętrzną firmę, sprawny i działający. Firma raportowała comiesięcznie do spółki Polnord S.A. o bieżących przegladach i serwisach. Miesięczne koszty utrzymania SOWD pokrywała spółka Polnord w wysokości około
16 tys. zł oraz dodatkowe roczne koszty na poziomie około 54 tys. zł.
Członkiem Komisji do Spraw Przejmowania Urządzeń Wodociągowych i Kanalizacyjnych z ramienia MPWIK od inwestorów, którzy wybudowali je ze środków własnych był Mirosław K – główny specjalista w biurze prawno-majątkowym w dziale majatkowym MPWiK S.A. w Warszawie. Świadek zeznał, że prace tej komisji polegały na konkretnym uzgadnianiu warunków nabycia urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych w „Miasteczku Wilanów” oraz „II etapu Kolektora Wilanowskiego”. Warunki negocjowane były z Polnord oraz firmą, której nazwy świadek nie pamiętał. Prace zespołu nie dotyczyły SOWD z uwagi na to, że MPWiK w ogóle z uwagi na fakt, że
MPWiK nie zajmowała się SOWD, natomiast dotyczyły kanalizacji sanitarnej, kanalizacji ogólnospławnej i urządzeń wodociągowych. Sama procedura przejmowania majątku w postaci urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych od inwestorów była długa i wymagała skompletowania obszernej dokumentacji, rozmów i spotkań z klientami. Komisja powołana do oceny spełnienia warunków nabycia urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych przez MPWIK zajmowała się kontrolą tego, czy wszystkie warunki zostały przez inwestora spełnione, każdy z członków komisji był odpowiedzialny za inny obszar. Każdorazowo wymagana była zgoda inwestora na cenę nabycia urządzeń, zaś pracownik prowadzący sprawę merytorycznie musiał uzyskać zgodę komisji na przeprowadzenie negocjacji z inwestorem. Świadek potwierdził, że kilkanaście lat temu te wszystkie zagadnienia nie miały jasno określonych uregulowań prawnych. Zdaniem świadka wystąpienie Prokom Investments S.A. o odpłatne nabycie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych było złamaniem umowy trójstronnej. Projekt protokołu negocjacji został zaparafowany przez Polnord, natomiast Prokom go nie podpisał. W związku z tym do zawarcia umowy nie doszło, z uwagi na wymóg wcześniejszego podpisania protokołu dla ważności umowy.
Na korzyści MPWIK oraz m.st. Warszawy z zawartej Umowy trójstronnej 29 grudnia 2004 roku wskazał świadek Mariusz Z. – członek zarządu MPWIK, zawierający wskazaną umowę z ramienia MPWiK.
Zdaniem świadka MPWiK na pewno zyskała na przejęciu tej infrastruktury, z uwagi chociażby na fakt zdobycia nowych klientów. Z perspektywy czasu świadek ocenił tę umowę, jako korzystną dla m.st. Warszawy i MPWIK.
Potwierdził to również Marek J.-P. – Skarbnik Gminy Wilanów, który zeznał, że Gmina Wilanów nie posiadała własnych środków w takiej wysokości, by sfinansować tak ogromną inwestycję. Z perspektywy czasu ocenił to jako dobre porozumienie, bowiem umożliwiło to rozwój gminy, poprawiło warunki mieszkaniowe i funkcjonalne mieszkańców, miało silne znaczenie miastotwórcze, ale było też korzystne z punktu widzenia inwestora.
Łukasz M. – radca prawny zajmujący się w ramach współpracy trzema sprawami, dotyczącymi przejęcia infrastruktury wodno-kanalizacyjnej i deszczowej na terenie Wilanowa, które zostały wytyczone przez spółkę Polnord przeciwko MPWiK S.A. w Warszawie zeznał, iż od strony cywilnej postępowanie było wieloaspektowe, skomplikowane i trudno prognozować termin jego ostatecznego rozstrzygnięcia.
Wiceprezes zarządu spółki Prokom Investments w okresie od grudnia 2001 roku do kwietnia 2008 roku – Józef J., który zajmował się szeroko rozumianą infrastrukturą na terenie „Miasteczka Wilanów” zeznał, że zgodnie z przepisami główne sieci powinny być wybudowane przez samorząd, natomiast przyłącza i sieci wewnętrzne przez Inwestora. Z uwagi na trudności z szybką realizacją tych obowiązków przez podmioty należące do samorządu, Ryszard Krauze podjął decyzję o sfinansowaniu budowy tej infrastruktury z własnych środków z założeniem późniejszego ich odzyskania od miasta. Dodatkowo świadek zeznał, że to Ryszard Krauze podejmował decyzje w sprawie negocjacji przejęcia urządzeń „II etapu Kolektora Wilanowskiego”, cyt: „To na jego poziomie zapadały decyzje i on kreował politykę firmy. Nie stał za tym nawet dział prawny, który mógł mu doradzać, ale to były jego decyzje”.
Prokom Investments S.A. w ramach współpracy z Kancelarią Adwokacką prowadzoną przez adwokata Romana Giertycha, 18 czerwca 2010 roku podpisała umowę o świadczenie usług adwokackich. Zgodnie z jej zapisami, zlecający przekazał kancelarii do prowadzenia kompleksowe działania odnoszace się do powstrzymania egzekucji oraz ewentualnego powództwa przeciw egzekucyjnego w sprawie przeciwko syndykowi Telewizji Familijnej S.A. w upadłości, utrzymującego w mocy nakaz zapłaty zasądzający od zleceniodawcy kwotę ponad 28 mln zł z odsetkami oraz do przygotowania skargi kasacyjnej w powyższej sprawie, jak również do świadczenia czynności doradczych i sporzadzania pism na etapie postępowania kasacyjnego. Obsługa prawna miała obejmować równiez doradztwo w relacjach z mediami oraz innymi instytucjami, w tym z bankami w sprawach związanych z istniejącym sporem prawnym.
Kancelaria powyzsze zlecenie przyjęła i zobowiązała się do zaproponowanioa strategii działania, przygotowania pism, koordynowania udziału poszczególnych pełnomocników zlecającego w sprawie, prowadzenia negocjacji oraz prowadzenia poszczególnych spraw.
Za opisane czynności zleceniodawca zobowiązał się zapłacić kancelarii wynagrodzenie, którego łączna wartość nie przekroczy 2 500 000 zł plus VAT, płatne w sposób następujący:
- miesięcznie kwotę 100 000 zł plus VAT, lecz łącznie nie wiecej niż 1 700 000 zł plus VAT, a łącznie z innymi płatnościami wynagrodzenia nie więcej niż 2 500 000 zł plus VAT, w każdym miesiącu obowiązywania umowy:
- jednorazowo kwotę 1 000 000 plus VAT, jeżeli na podstawie potrącenia wierzytelności dokonanego w dniu 24 czerwca 2010 roku pomiedzy Prokom Investments S.A. a Telewizją Familijną w upadłości egzekucja zostanie skutecznie i prawomocnie umorzona, w taki sposób, że nie zostanie wyegzekwowana od Prokom żadna kwota, w terminie 7 dni od zajścia powyzszego zdarzenia;
- jednorazowo kwotę 200 000 zł plus VAT, jeżeli uprawomocni sie postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku o udzielenie zabezpieczenia roszczenia poprzez zawieszenie postepowania egzekucyjnego, wydanego w sprawie IX GCo 146/10, w terminie 7 dni od dnia zajścia powyższego zdarzenia;
- jednorazowo kwotę 300 000 plus VAT, jeżeli uprawomocni się wyrok pozbawialności wykonalności tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 6 czerwca 2002 roku wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w sprawie sygn. akt XX GNc 406/02, w terminie 7 dni od dnia zajścia powyższego zdarzenia;
- jednorazowo kwotę 200 000 plus VAT za przygotowanie złożonej skutecznie skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni od dnia zajścia powyższego zdarzenia;
- jednorazowo kwotę 500 000 plus VAT w przypadku wydania zgodnego z wnioskami zawartymi w skardze kasacyjnej wyroku Sądu Najwyższego, w terminie 7 dni od dnia zajścia powyższego zdarzenia.
Płatności jednorazowe miały być pomniejszone tak aby ich suma łącznie z płatnościami miesięcznymi nie przekroczyła kwoty 1 700 000 zł plus VAT na etapie złożenia skargi kasacyjnej, a kwoty 2 500 000 zł plus VAT, zawierającej kwotę 1 700 000 zł na etapie przed złożeniem skargi kasacyjnej, na etapie po wydaniu wyroku przez Sąd Najwyższy.
Kolejną umowę o obsługę prawną spółka Prokom Investments z Kancelarią Adwokacką Romana Giertycha zawarła 26 listopada 2010 roku. Zapisami powyższej umowy kancelaria zobowiązywała się do świadczenia na rzecz zlecającego obsługi prawnej w zakresie objętym „Umową o świadczenie usług adwokackich z 18 czerwca 2010 roku.
Za świadczone czynności obsługi prawnej zleceniodawca zobowiązał się zapłacić kancelarii wynagrodzenie w wysokości 200 euro za każdą godzinę pracy adwokata świadczącego pomoc prawną na rzecz zleceniodawcy oraz 100 euro za każdą godzinę pracy innego prawnika. Wynagrodzenie powyższe miało zostać powiększone o podatek od towarów i usług. W pierwszej fakturze miały zostać rozliczone prace kancelarii w okresie ostatnich trzech miesięcy. Kancelaria zobowiązała się nadto do przedstawienia w ciągu 7 dni od dnia wystawienia faktury wykazu godzin wraz z wykazem czasu pracy osób, które świadczyły pomoc prawną na rzecz zlecającego.
Wynagrodzenie miało być płatne w ciągu 7 dni od daty otrzymania faktury na rachunek kancelarii. W § 3 przedmiotowej umowy zamieszczono zapis: „Wszelkie działania Kancelarii będą miały charakter działalności doradczej i mogą być oceniane wyłącznie w kategorii starannego działania. Odpowiedzialność za prawdziwość oraz kompletność informacji i materiałów przekazywanych Kancelarii w celu wykonania umowy obciąża Zlecającego”.
Nadto zgodnie z § 4 Strony zobowiązały się do informowania się wzajemnie o wszystkich sytuacjach, które mogą być powodem konfliktu interesów między zlecającym lub powiązanymi z nim podmiotami a innymi klientami obsługiwanymi przez kancelarię.
Zgodnie z zawartym aneksem z 14 grudnia 2012 roku (potwierdzenie umowy ustnej z 1 marca 2012 roku) do umowy z 26 listopada 2010 roku, Strony postanowiły czasowo zawiesić sposób dokonywania płatności przez zlecającego na rzecz kancelarii.
Za obsługę prawną od marca do grudnia 2012 roku Strony postanowiły rozliczać się wynagrodzeniem za każdy miesiąc w kwocie 299 912 zł, płatnym jednorazowo w kwocie 2 999 120 zł, powiększonym o obowiązujący podatek w roku 2013 na podstawie wystawionej faktury VAT, jednak nie później niż do 31 grudnia 2013 roku. Termin wystawienia faktury w 2013 r. miał uwzględniać płynność finansową Prokom Investments S.A..
Na podstawie umów oraz faktur wystawianych przez kancelarię Roman Giertych otrzymał wynagrodzenie w okresie od końca 2010 roku do końca 2012 roku nie mniej niż 5 000 000 zł brutto.
Świadek Iwona R., specjalista w Prokom Investments S.A. zeznała, że do spółki trafiały faktury wystawiane przez Romana Giertycha opiewające na kwoty 50-150 tys. zł, po czym przekazywane były do działu prawnego i po opisie przedstawiane do akceptacji dyrektorowi finansowemu Andrzejowi Pietraszko.
Karolina G. – sekretarka w Prokom Investments, zeznała, że w latach 2007-2008 widziała Romana Giertycha w spółce w Gdyni. By umówić spotkanie mecenasa z zarządem spółki, sekretariat kancelarii dzwonił do sekretariatu spółki, informacja ta przekazywana była do członków zarządu, którzy samodzielnie umawiali się na spotkanie.
Aleksandra Z. – asystentka/sekretarka w biurze prawnym Prokom Investments – potwierdziła, że Roman Giertych pojawiał się w siedzibie spółki w Gdyni.
Główny specjalista ds. Inwestycji w „Prokom Investments” S.A. Tomasz K. zeznał, że Kancelaria Romana Giertycha współpracowała z „Prokom Investments” S.A. już w 2009 roku.
Świadkowie Jerzy O., Honorata B. i Adam Ch. w swoich zeznaniach wskazali na czynny udział Romana Giertycha w świadczeniu usług prawnych na rzecz Prokom Investments S.A., w tym m.in. na jego udział w postępowaniach toczących się przed sądami, jak też w rozmowach toczących się z MPWiK S.A. odnośnie Miasteczka Wilanów.
Jan J. pracownik Prokom Investments zeznał, że akceptował fakturę nr 1/II/2011 wystawioną przez Kancelarię Adwokacką Romana Giertycha na rzecz spółki na kwotę 297 045 zł.
Z kolei świadek Marcin D. – członek zarządu Prokom Investments zeznał, że Roman Giertych rozpoczynając współpracę z Prokom Investments S.A. i Polnordem, w ramach której przysługiwały spółce wierzytelności od m.st. Warszawa, zajmował się on roszczeniami dotyczącymi wydzielenia działek pod drogi publiczne z gruntów, które były w posiadaniu spółki i spraw związanych z siecią wodociągową wybudowaną przez spółkę w Miasteczku Wilanów. Nadto świadek potwierdził, że Roman Giertych był prawnikiem obsługującym Ryszarda Krauze, Prokom Investments i Polnord S.A. Odnosząc się do wysokości wynagrodzenia Romana Giertycha zeznał, że nie docierały do niego żadne kontrowersje z tym związane, zaś patrząc na złożoność dokumentacji, to adwokat zajmował się sprawami czasochłonnymi. Decyzję co do wysokości wynagrodzenia podejmował Ryszard Krauze.
Ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, fakt świadczenia przez Romana Giertycha obsługi prawnej spółce Polnord S.A. ocenić należy jako niekwestionowany.
Zebrana obszerna dokumentacja potwierdza, że spółka Polnord S.A. przez wiele lat korzystała z obsługi prawnej Romana Giertycha i jego kancelarii. Dokumenty te cały czas były w dyspozycji Polnord S.A., dostępne i transparentne, w skład nich wchodzą między innymi umowy zawarte przez Polnord S.A. z adwokatem Romanem Giertychem lub Kancelarią Adwokacką Romana Giertycha na obsługę prawną, korespondencja mailowa, obszerna dokumentacja sporządzona przez Romana Giertycha i pracowników Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha w postaci pozwów z 24 stycznia 2012 roku, 1 marca 2013 roku i 20 października 2016 roku. Dodać należy, że same pozwy są dokumentami liczącymi po kilkadziesiąt stron zawierającymi obszerne analizy prawne.
Nadto w Sądzie Okręgowym w Warszawie zostały zainicjowane tymi pozwami sprawy cywilne toczące się pod sygn. XVI GC 460/12, XVI GC 196/13 i XVI GC 1090/16.
Dariusz K. – prezes spółki Polnord S.A. w latach 2016-2018 zeznał, że Roman Giertych został zaangażowany w obsługę prawną spółki przez poprzedni zarząd i prowadził postępowanie przeciwko Miastu Warszawa i spółkom miejskim.
W toku oglądzin skrzynki pocztowej sebastian.jargut@o2.pl ujawniono m.in. umowę Polnord S.A. z Kancelarią Adwokacką Romana Giertycha zawartą 14 września 2011 roku, na mocy której spółka zleciła prowadzenie spraw dotyczących odpłatnego przekazania przez Polnord S.A. i/lub podmioty powiązane z Polnord, na rzecz m.st. Warszawy lub MPWIK S.A. w Warszawie własności urządzeń obejmujących sieci wodociągowe i kanalizacyjne oraz system odprowadzania wód deszczowych na terenie Miasteczka Wilanów,
objętych wnioskami z 8 września 2005 roku, 8 listopada 2006 roku, 28 grudnia 2007 roku oraz 6 sierpnia 2009 roku, a także innych roszczeń akcesoryjnych, w tym wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z systemu, odszkodowania z tytułu zwłoki etc. W umowie zawarto zapis, że w szczególności Adwokat jest zobowiązany do formułowania i kierowania w imieniu Polnord pism i wezeań, udziału w negocjacjach, prowadzenia sprawy przed Sądami wszystkich instancji.
Polnord zobowiązany został do niezwłocznego przekazywania wszelkich informacji i dokumentów, jakie okażą się przydatne do dochodzenia roszczeń.
Zlecenie powyższe Adwokat zobowiązał się wykonać osobiście lub przy pomocy osób posiadających stosowne uprawnienia i kwalifikacje.
- Tytułem wynagrodzenia za wykonywanie wtych obowiązków strony umówiły się, że Adwokat otrzyma kwotę w wysokości 2 % sumy faktycznie uzyskanej przez Polnord S.A. z ww. tytułów, przy czym pod tym pojęciem strony rozumieją również uznanie roszczeń przez m.st. Warszawę lub MPWIK S.A. w danej wysokości. Wynagrodzenie będzie płatne w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa wyżej lub dostarczenia stosownej faktury.
Kolejną umowę o Kancelarią Adwokacką Romana Giertycha Polnord S.A. zawarł 14 lutego 2012 roku. Na jej podstawie spółka zleciła kancelarii świadczenie usług doradztwa prawnego i pomocy prawnej. Za świadczone czynności obsługi prawnej spółki zobowiązała się zapłacić kancelarii wynagrodzenie w kwocie stanowiącej iloczyn liczby faktycznie przepracowanych i należycie udokumentowanych godzin oraz stawki za jedną godzinę zaangażowania kancelarii w wysokości: dla adw. Romana Giertycha – 1.000 zł za 1 h pracy, inni adwokaci lub radcowie prawni – 600 zł za 1 h pracy, pozostali prawnicy – 400 zł stawki godzinowej. Wynagrodzenie powyższe miało zostać powiększone o podatek od towarów i usług.
Kancelaria zobowiązana została do przedstawienia spółce, najpóźniej w momencie wystawienia faktury, zestawienia godzin przepracowanych przez poszczególnych prawników zaangażowanych w wykonywanie usług na podstawie umowy wraz z opisem czynności wykonanych w tym czasie przez poszczególne osoby, które świadczyły pomoc prawna na rzecz Polnord.
Wynagrodzenie zgodnie z zapisami w umowie miało zostać wypłacone w ciągu 14 dni od daty otrzymania prawidłowo wystawionej przez kancelarię faktury wraz z zestawieniem wykonanych czynności. Nadto w § 3 pkt 1 tej umowy zawarto klauzulę, w myśl której: „Wszelkie działania Kancelarii mają charakter działalności doradczej i mogą być oceniane wyłącznie w kategorii starannego działania”.
Dodatkowo kancelaria w celu wykonania usług na podstawie tej umowy mogła angażować podwykonawców współpracujących z kancelarią i posiadających kwalifikacje oraz doświadczenie niezbędne do wykonywania czynności obsługi prawnej.
Natomiast Polnord odpowiadała za prawdziwość, kompletność i rzetelność informacji i materiałów przekazywanych kancelarii w celu wykonania umowy. Zapis w § 5 określił, że wszelkie działania w zakresie umowy podejmowane będą przez kancelarię na podstawie ustnych lub pisemnych zleceń szczegółowych, przekazywanych w trybie roboczym przez Zarząd Polnord lub inne osoby, dysponujące stosownymi upoważnieniami i wskazane uprzednio kancelarii jako takie przez Zarząd Polnord.
W nawiązaniu do skutecznego reprezentowania Polnord S.A. na posiedzeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego 5 czerwca 2012 roku, która to czynność wykraczała poza dotychczasowe ustalenia między stronami oraz w związku z podjęciem się reprezentowania Polnord S.A. w negocjacjach z m.st. Warszawa, Skarbem Państwa reprezentowanym przez Prezydenta m.st. Warszawy oraz bankami, w sprawie zapłaty odszkodowania za wszystkie działki przeznaczone pod drogi na terenie Miasteczka Wilanów oraz ewentualnie w negocjacjach sprzedaży wierzytelności za przedmiotowe działki, Kancelaria umową zawartą 23 lipca 2012 roku zobowiązała się do świadczenia na rzecz Polnord S.A. czynności obsługi prawnej przedmiotowych negocjacji.
Za wskazane usługi oraz za wygranie sprawy przed NSA, które to skutkuje bardzo poważnym zwiększeniem pewności roszczeń finansowych Polnord S.A. wobec m.st. Warszawy i Skarbu Państwa z tytułu odszkodowań za drogi oraz roszczeń do Polskiego Banku Przedsiębiorczości S.A. o zapłatę pozostałej części ceny wierzytelności, które Polnord S.A. sprzedał temu bankowi, Polnord S.A. zobowiązała się zapłacić Kancelarii kwotę 4 500 000 zł. Płatność powyższa miała zostać zrealizowana w następujący sposób: 2 000 000 zł w terminie do 3 dni od dnia wystawienia faktury, którą kancelaria może wystawić w dniu, w którym Polnord S.A. otrzyma płatność z tytułu sprzedaży wierzytelności Polskiemu Bankowi Przedsiębiorczości S.A. na podstawie umowy z dnia 18 lipca 2012 roku.
Pozostała kwota 2 500 000 zł miała zostać zapłacona w terminach ustalonych przez strony, nie później jednak niż 3 lata od dnia wyroku z 5 czerwca 2012 roku. Ponownie w § 3 tejże umowy zawarto zapis: „Wszelkie działania Kancelarii będą miały charakter działalności doradczej i mogą być oceniane wyłącznie w kategorii starannego działania. Odpowiedzialność za prawdziwość oraz kompletność informacji i materiałów przekazywanych Kancelarii w celu wykonania umowy obciąża zlecającego”.
Aneksem z 7 lutego 2013 roku do umowy o obsługę prawną z 23 lipca 2012 roku, strony wprowadziły preambułę o następującej treści: „Zważywszy, iż strony poczyniły ustne uzgodnienia sięgające kilku miesięcy wstecz dotyczące wynagrodzenia dla Kancelarii za ewentualną wygraną w prowadzonym w imieniu Polnord postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11, strony postanowiły potwierdzić poczynione uzgodnienia za piśmie”. W umowie z § 2 zawarto zapis, w którym Polnord zobowiązany jest do zapłaty całego wynagrodzenia z tytułu umowy do kwoty 4.500.000 zł powiększonej o należny podatek VAT, nawet rozwiązanie umowy nie wpływa na ważność zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia. Kancelaria potwierdziła, że spółka zapłaciła już wynagrodzenie w wysokości 2 000 000 zł netto. Strony uzgodniły ostateczne rozliczenie drugiej części wynagrodzenia do kwoty 2 500 000 zł netto, przy czym część tej kwoty zostanie rozliczona w zamian za sprzedaż kancelarii lokali mieszkalnych od spółek będących własnością Polnord.
Zgodnie z powyższym, pozostała kwota 2 500 000 zł powiększona o należny podatek od towarów i usług VAT (tj. 3 075 000 zł brutto) zostanie płacona na poniższych warunkach:
- Kancelaria wystawi Polnord fakturę VAT na kwotę 547 876,80 zł brutto (429 168,13 zł netto) z 7-dniowym terminem płatności, przy czym strony rozliczą należność z ceną sprzedaży lokalu mieszkalnego A.2.4 „Dobry Dom” w Warszawie wraz z miejscem postojowym nr 160, który Kancelaria zobowiązuje się nabyć od spółki Polnord Warszawa – Wilanów I Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, będącej własnością Polnord;
- Kancelaria wystawi Polnord fakturę VAT na kwotę 418 745,00 zł brutto (340 443,09 zł netto) z 14-dniowym terminem płatności, przy czym strony rozliczą należność z ceną sprzedaży lokalu mieszkalnego 3B.2.2 „Sopocka Rezydencja” w Sopocie wraz z miejscem postojowym nr 60, który Kancelaria zobowiązuje się nabyć od spółki Polnord Sopot II Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, będącej własnością Polnord;
- Kancelaria wystawi Polnord faktury VAT na kwotę 2 128 378,20 zł brutto (1 730 388,78 zł netto) z 7-dniowym terminem płatności, przy czym strony rozliczą należność z tytułu tej faktury do kwoty 1 770 637,50 zł kwotą stanowiącą 90 % ceny sprzedaży następujących lokali mieszkalnych:
- lokal mieszkalny nr H.3.109, 2 piętro, o pow. 64,9 m²
- lokal mieszkalny nr F.3.88, 2 piętro, o pow. 66,7 m²
- lokal mieszkalny nr K.2.143, 2 piętro, o pow. 68,6 m²
- lokal mieszkalny nr H.2.108, 1 piętro, o pow. 68,6 m²
wraz z udziałem w hali garażowej stanowiącej część nieruchomości wspólnej – z wyłącznym prawem do korzystania z 8 miejsc postojowych o numerach 8,9,10,11,41,42,213 i 214 – „Inwestycja Śródmieście Wilanów” w budynku A w Warszawie , który Kancelaria zobowiązuje się nabyć od spółki Polnord Warszawa – Wilanów I Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, będącej własnością Polnord.
W dniu 15 marca 2013 roku Polnord podpisał kolejną umowę o świadczenie usług prawnych z Kancelarią Adwokacką Romana Giertycha, w której zlecił jej stałe świadczenie usług doradztwa prawnego i pomocy prawnej. Za powyższe strony uzgodniły, że Kancelaria będzie otrzymywać ryczałtowe wynagrodzenie miesięczne w wysokości 100 000 zł netto. Dodatkowo Polnord zobowiązał się zapłacić Kancelarii kwotę odpowiadającą wartości procentowej, jaką Polnord uzyska lub zaoszczędzi na skutek efektów spraw prowadzonych przez kancelarię.
Szczegółowy wykaz spraw objętych powyższą regulacją oraz wartość procentową przewidzianego wynagrodzenia strony miały ustalić każdorazowo w formie odrębnego porozumienia.
Współpracę spółki Polnord z Kancelarią Romana Giertycha potwierdzili również pracownicy Polnord S.A. Beata W. – kierownik sekretariatu, która zeznała, że obsługą prawną spółki Polnord zajmowała się kancelaria mecenasa Romana Giertycha, Anna Ł. – która zajmowała się raportami sporządzanymi w tej kancelarii zeznała, że prezes spółki Dariusz Krawczyk spotykał się z mecenasem Giertychem w jego kancelarii, nadto do pracy w spółce oddelegowany z kancelarii był mecenas Tomasz Połetek na 4 dni w tygodniu, w późniejszym czasie „mecenas Krystian”.
Główny specjalista ds. inwestycji w „Prokom Investments” S.A. Tomasz K. zeznał, że spółce Prokom Investment (po przejęciu aktywów spółki roszczenie to przysługiwało Polnord S.A.) za przejęte grunty pod drogi publiczne w „Miasteczku Wilanów” przysługiwało odszkodowanie. Z uwagi na to, że pomiędzy gminą a spółką Polnord nie doszło do porozumienia, spółka wystąpiła na drogę sądową. Obsługą prawną wówczas zajęła się Kancelaria Romana Giertycha. Otrzymał polecenie od prezesa Polnord S.A. Bartosza Puzdrowskiego, przygotowania dokumentów dotyczących inwestycji infrastrukturalnych na terenie Wilanowa poprzez skompletowanie ich w celu wykazania, jakie elementy infrastruktury zostały wykonane i jakie koszty poniosły spółki Prokom Investments S.A. i Polnord S.A.
Jakiś czas potem „pojawił się” mecenas Roman Giertych oraz mecenas Tomasz Połetek i rozpoczęły się prace w zakresie pozwów dotyczących przejęcia tej infrastruktury. Fakt współpracy kancelarii potwierdza korespondencja mailowa z 25 stycznia 2012 roku pomiędzy tomasz.klimarczyk@polnord.pl a tompoletek@gmail.com). Świadek przesłał wówczas dokumenty dotyczące infrastruktury wodno-kanalizacyjnej i deszczowej SOWD; w dniu 9 maja 2012 roku wiadomość email dotyczącą przejęcia przez MPWIK S.A. urządzeń SOWD.
Zgodnie z jej treścią świadek przedłożył kancelarii komplet dokumentów.
Świadek Jerzy K. będący członkiem zarządu spółki Polnord S.A. od grudnia 2015 przez okres około dwóch lat, potwierdził współpracę kancelarii Romana Giertycha ze spółką, której usługi były najdroższe za stawką ponad 100 000 zł miesięcznie. Według świadka negocjacje z adwokatem Romanem Giertychem były bardzo trudne, a prowadził on kluczowe dla spółki sprawy z punktu widzenia strategicznego i wartości sporu. Dotyczyły one spornych relacji z MPWIK i Miastem Warszawa. W ramach tego sporu Roman Giertych przedstawił wywód, z którego wynikało, że spółka na skutek nakładów na sieć wodociągową i SOWD poniosła kosztyfinansowe, które musiała rekompensować za pomocą emisji obligacji, które podmioty te winne wykupić, ponieważ MPWIK korzysta z sieci i nie chce zwrócić nakładów.
Stanisław B. – prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą „bs-consulting” w Milanówku, zeznał, że we wrześniu 2011 roku zawarł umowę z Kancelarią Adwokacką Romana Giertycha, w której zobowiązał się do świadczenia usług doradczych w zakresie prowadzonej przez kancelarię Romana Giertycha sprawy przekazanej na rzecz m.st. Warszawy lub MPWIK S.A. w Warszawie własności urządzeń infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na terenie inwestycji „Osiedle Wilanowskie” oraz innych roszczeń akcesoryjnych związanych np. z wynagrodzeniem za bezumowne korzystanie z instalacji, odszkodowanie z tytułu zwłoki etc.
W ramach tej umowy świadek wykonał wycenę bezumownego użytkowania inwestycji w Miasteczku Wilanów przez miasto Warszawa i MPWIK. Po przeprowadzonych rozmowach z m. st. Warszawa oraz MPWIK przekazał informację Romanowi Giertychowi, że zasady przejęcia infrastruktury nie obejmują SOWD, z umogi chociażby na to, że w tej sprawie brak jest jasnych regulacji i sprawa będzie wymagała procesu sądowego.
Jerzy K. – członek zarządu Polnord S.A. zeznał, iż spółkę reprezentowała w sporach z miastem Warszawa Kancelaria Romana Giertycha. Polnord S.A. płacił kancelarii 100 000 zł. Zdaniem świadka kwota ta była wygórowana, ale po analizie co do możliwości rozwiązania umowy z kancelarią, konkluzja była taka, że spółce nie opłaca się tego robić. W drodze negocjacji udało się obniżyć wynagrodzenie kancelarii do kwoty 80 000 zł miesięcznie.
W dniu 29 listopada 2010 roku została utworzona spółka New Industry Sp. z o.o., KRS 0000375406, Regon 142765764 zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie Wydział XIV Gospodarczy, z kapitałem zakładowym wynoszącym 5000 zł pod adresem ul. Mickiewicza 12 w Błonie.
Udział w wysokości 100 % przysługiwał Sebastianowi J., który pozostawał jedynym członkiem zarządu w spółce. Przedmiotem działalności spółki w głównej mierze były badania naukowe i prace rozwojowe oraz działalność związana z obróbką rynku nieruchomości. Obsługę w zakresie księgowości spółce zapewniało biuro rachunkowe „Rachmistrzowie” z siedzibą w Warszawie. Z zeznań księgowej Barbary S. wynika, że osobą, która kontaktowała się w sprawach spółki był Sebastian J.
Umowa o świadczenie usług adwokackich dla New Industry sp. z o.o. została zawarta 24 stycznia 2011 roku; na jej podstawie zleceniodawca zlecił Kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha prowadzenie obsługi prawnej w zakresie obrotu wierzytelnościami. Strony ustaliły, że za powyższą usługę zleceniodawca zapłaci kancelarii kwotę stanowiącą 1 % od wartości zakupionych wierzytelności oraz 1,5 % od sprzedanych wierzytelności. Powyższe kwoty miały zostać powiększone o należny podatek VAT i pozostać zapłacone w terminie 7 dni od dnia uzyskania zapłaty za sprzedane wierzytelności. Sposób zapłaty wynikał z faktu, że w chwili podpisywania umowy spółka nie dysponowała kapitałem niezbednym do zapewnienia właściwej obsługi prawnej.
Porozumieniem zawartym 19 kwietnia 2011 roku pomiędzy Kancelarią Adwokacką Romana Giertycha a spółką New Industry sp. z o.o. Strony potwierdziły, że łączy je umowa o świadczenie usług adwokackich z 24 stycznia 2011 roku. Spółka oświadczyła, że kancelaria w całości wykonała umowę i w związku z jej treścią New Industry sp. z o.o. jest winna na rzecz kancelarii kwoty ustalone w umowie o świadczenie usług adwokackich, stanowiące odpowiedni procent określonych w umowie zakupu i sprzedaży wierzytelności. Strony ustaliły, że kwoty te wynoszą na dzień podpisania porozumienia 961 500 zł plus podatek VAT. Nadto ustalono, że w dniu pierwszej wpłaty z Polnord S.A., spółka New Industry wypłaci na rzecz kancelarii kwotę 600 000 zł plus VAT. Pozostała kwota zostanie zapłacona po powiększeniu o należne odsetki ustawowe za zwłokę na pierwsze wezwanie kancelarii, nie wcześniej jednak niż w czerwcu 2011 roku.
W przypadku uzyskania w wyniku zawartej umowy warunkowej z Polnord S.A. większych kwot niż stanowiące podstawę wyliczenia w niniejszym porozumieniu, kwoty te zostaną podwyższone zgodnie z umową z 24 stycznia 2011 roku.
Zgodnie z powyższym porozumieniem Kancelaria Adwokacka Romana Giertycha wystawiła 21 kwietnia 2011 roku na rzecz New Industry sp. z o.o. fakturę VAT nr 06/04/2011 na kwotę 738 000,00 zł, fakturę VAT nr 03/07/2011 i 8 lipca 2011 roku na kwotę 457 314,33 zł oraz fakturę VAT nr 05/08/2011 z 25 sierpnia 2011 roku na kwotę 14 760,00 zł.
Wynagrodzenie Kancelaria Adwokacka Romana Giertycha otrzymała, co potwierdzają wyciągi bankowe spółki New Industry. Kwota w wysokości 738 000,00 zł została przelana na rachunek kancelarii 25 kwietnia 2011 roku, kwota 457 314,33 zł 8 lipca 2011 roku, zaś kwota 14 760 zł 25 sierpnia 2011 roku.
Porozumieniem zawartym 6 października 2011 roku potwierdzono, że Kancelaria w całości wykonała umowę o świadczenie usług adwokackich, wobec powyższego w terminach wskazanych w dokumencie zostanie dokonana zapłata za usługi, tj. do 15 października 2011 roku New Industry sp. z o.o. uiści na rzecz kancelarii kwotę 40 000 zł, a do 31 października 2013 roku kwotę 300 000 zł wraz z podatkiem VAT. Wobec powyższego stwierdzono, że wszelkie zobowiązania wynikające z umowy o świadczenie usług adwokackich z 31 stycznia 2011 roku oraz porozumienia z 19 kwietnia 2011 roku w całości zostaną uregulowane.
Zgodnie z tym 7 października 2011 roku Kancelaria Adwokacka Romana Giertycha wystawiła na rzecz New Industry sp. z o.o. fakturę VAT 03/10/2011 na kwotę 49 200 zł brutto.
Tego samego dnia została zawarta kolejna umowa, w myśl której Kancelaria Adwokacka Romana Giertycha za świadczone czynności obsługi prawnej na rzecz New Industry sp. z o.o. miała otrzymywać 200 euro za każdą godzinę pracy adwokata świadczącego pomoc prawną oraz 100 euro za każdą godzinę pracy innego prawnika.
Wynagrodzenie miało być płatne w terminie 7 dni od daty otrzymania faktury na rachunek bankowy Kancelarii. W dniu 5 listopada 2011 roku kancelaria wystawiła na rzecz spółki New Industry fakturę VAT nr 02/11/2011 za obsługę prawną zgodnie z umową z 7 października 2011 roku na kwotę 61 500 zł brutto; 9 grudnia 2011 roku fakturę VAT nr 02/12/2011 na kwotę 73 800 zł brutto. Powyższe kwoty zostały przesłane na rachunek bankowy kancelarii 8 listopada 2011 roku oraz 9 grudnia 2011 roku.
W dniu 25 stycznia 2011 roku została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie Wydział XII Gospodarczy spółka TG sp. z o.o. Regon 142776383, z kapitałem zakładowym wynoszącym 5000 zł, w której 100 % udziałów posiadał Sebastian J., kpozostający jedynym członkiem zarządu w spółce do 8 lutego 2011 roku, gdy zastąpił go Piotr Śl. Głównym PKD spółki była pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych i działalność związana z obsługą rynku nieruchomości.
Umowa TG sp. z o.o. o świadczenie usług adwokackich z Kancelarią Adwokacką Romana Giertycha została zawarta 31 stycznia 2011 roku. Za wykonanie usług dla spółki TG sp. z o.o. Roman Giertych otrzymał m.in. kwotę 12 300 zł 7 października 2011 roku zgodnie z wystawioną fakturą VAT nr 02/10/2011.
Obie nowo powstałe spółki – New Industry sp. z o.o. i TG sp. z o.o. – mieściły się pod tym samym adresem w prywatnym mieszkaniu przy ul. Mickiewicza 12 w m. Błonie. Wynajmującym siedzibę obu spółkom tj. jeden pokój o powierzchni 13 m² była Monika J., żona Sebastiana J. – obecnie Cz..
Jedynym udziałowcem tych spółek, a jednocześnie prezesem zarządu, został Sebastian J.
W toku prowadzonego postępowania zabezpieczono skrzynkę mailową przypisaną do Sebastiana J. o adresie sebastian.jargut@o2.pl i przez niego użytkowaną.
W wyniku jej oględzin i analizy treści poszczególnych wiadomości ustalono, iż pomiędzy nim a Romanem Giertychem istniał stosunek podległości.
Udzielonym pełnomocnictwem Roman Giertych umocował Sebastiana J. do działania w jego imieniu przed wszelkimi instytucjami, urzędami, osobami fizycznymi i prawnymi, organami administracji rządowej i samorządowej, bankami, sądami, w tym Urzędem Skarbowym, ZUS-em, Urzędem Statystycznym, Urzędem Dzielnicy-Gminy w zakresie składania pism i odbioru wszelkich dokumentów z urzędów bądź sądów, odwoływania się od niekorzystnych decyzji, odbioru korespondencji zwykłej i poleconej z poczty z dozwolonego tytułu oraz do podpisywania umów rachunków bankowych i umów związanych z rachunkami bankowymi,
a także dokonywania innych czynności, jakie okażą się niezbędne do realizacji pełnomocnictwa.
Powyższym dokumentem Roman Giertych potwierdził, że pełnomocnictwo jest również ważne w sprawach dotyczących prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Nadto pełnomocnictwo zostało udzielone z prawem substytucji.
W dniu 8 lutego 2011 roku jedynym udziałowcem TG sp. z o.o. został Piotr Ś. Jednocześnie Piotr Ś. udzielił Sebastianowi J. pełnomocnictwa do reprezentowania spółki TG w sprawach dotyczących tego podmiotu, składania wszelkich oświadczeń woli w imieniu spółki.
W dniu 3 lutego 2011 roku Prokom Investments S.A. w skutek zawartych umów przeniósł na spółki New Industry oraz TG wierzytelności, jakie mogłyby przysługiwać wobec MPWIK Sp. z o.o. w Warszawie, gdyby doszło do odpłatnego przeniesienia własności urządzeń infrastruktury.
Wartość wierzytelności określono odpowiednio na 32.959.986,51 zł i 40.045.059,87 zł. Zgodnie z umową New Industry sp. z o.o. miała zapłacić za wierzytelności 25.065.000 zł, a TG sp. z o.o. – 30.760.000 zł. New Industry sp. z o.o. nie dysponowała żadnym majątkiem pozwalającym na dokonanie zapłaty za nabytą wierzytelność, a środki w kwocie 375 000 zł, stanowiące wynikłe z transakcji należności podatkowe i przekazane 14 kwietnia 2011 roku na rzecz Urzędu skarbowego pochodziły od spółki Prokom Investments.
Tożsama była sytuacja majątkowa spółki TG, która uiściła należność podatkową w wysokości 440 000 zł ze środków pochodzących z przelewu spółki Prokom Investments S.A..
Spółki nie prowadziły de facto żadnej działalności operacyjnej, nie miały żadnych kooperantów i jedyny dochody przez nie uzyskane wynikały z obrotu wierzytelnościami ze spółkami Prokom i Polnord.
Wymienione wierzytelności 19 kwietnia 2011 roku nabyła od spółek New Industry oraz TG – Polnord S.A., na podstawie dwóch odrębnych umów, za kwoty odpowiednio 27.000.000 zł oraz 31.000.000 zł.
Decyzję o zawarciu umów nabycia wierzytelności przez Polnord S.A. podjęli członkowie jej zarządu: Piotr Wesołowski, Bartosz Puzdrowski, Andrzej Podgórski oraz Michał Świerczyński w ramach uchwał nr 22/2011, 23/2011 i 24/2011. Płatność miała zostać zrealizowana w drodze przelewu kwoty 1.650.000 zł na rzecz New Industry sp. z o.o. i 1.750.000 zł na rzecz TG sp. z o.o. w terminie 3 dni od zawarcia umowy na rachuek bankowy, zaś pozostała część należności w kwocie 25.350.000 zł (New Industry sp. z o.o.) i 29.250.000 zł (TG sp. z o.o.) miała zostać przekazana na nowo otwarty rachunek w banku BZ Bank Polska S.A., z jednoczesnym upoważnieniem przedstawicieli Polnord S.A. do dysponowania środkami w tej wysokości wyłącznie w celu nabycia obligacji zamiennych na akcje Polnord S.A. w dniu złożenia przez New Industry do Agenta Emisji oferty nabycia obligacji zamiennych na akcje Polnord S.A., zgodnie z uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Akcyjnej Polnord.
Cena konwersji obligacji w wysokości 39 zł wynikała z oferty New Industry i została przyjęta przez zarząd spółki Polnord. Zgodnie z postanowieniami umowy wymagała ona jednak akceptacji przewodniczącego rady nadzorczej spółki Polnord, którym był Ryszard Krauze.
Poza wspomnianymi wyżej wierzytelnościami, Polnord S.A. był wierzycielem m.st. Warszawa z tytułu przejęcia przez m.st. Warszawa na własność nieruchomości wydzielonych na drogi, na gruntach, na których Polnord był użytkownikiem wieczystym. Wierzytelność dotyczyła ustalenia i wypłaty odszkodowania w pełnej wysokości przysługującej Polnord w stosunku do dłużnika na podstawie art. 98 ust. 3 w zw. z art. 130 ustawy o Gospodarce Nieruchomościami, z tytułu wygaśnięcia z mocy prawa – prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na skutek wydania ostatecznej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 165/2008 z 4 grudnia 2008 roku, stwierdzającej podział działki nr 2/23 o powierzchni 46,9145 ha z obrębu I-10-37, wydanej przez Prezydenta m.st. Warszawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł wyrokiem z 21 grudnia 2010 roku (sygn. akt I SA/Wa 798/10) o nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego oraz poprzedzających je decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, odmawiających Polnord przyznania odszkodowań z tytułu przejęcia na własność nieruchomości przez m. st. Warszawa. Wobec powyższego m.st. Warszawa złożyło do NSA skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Powyższa wierzytelność 29 czerwca 2011 roku została sprzedana Polskiemu Bankowi Przedsiębiorczości S.A. z siedzibą w Warszawie za kwotę 101 500 982 zł. Jej wartość została uzgodniona przez Strony na podstawie dwóch niezależnych wycen, wykonanych przez biegłych rzeczoznawców z zakresu wyceny nieruchomości.
Aneksem z 30 czerwca 2011 roku do umowy sprzedaży wierzytelności zawartej 29 czerwca 2011 roku strony zmieniły cenę sprzedaży i termin płatności, w ten sposób, że kwota 60 000 000 zł miała zostać przelana na rachunek sprzedającego prowadzony w Polskim Banku Przedsiębiorczości S.A., zaś pozostała kwota 41 500 982 zł na rachunek prowadzony w Nordea Bank Polska S.A..
Kolejnym aneksem z 7 lipca 2012 roku strony wykreśliły zapis w umowie, że w przypadku niepowodzenia dochodzenia wierzytelności na drodze ugodowej w terminie 1 roku od zawarcia ugody, kupujący zobowiązuje się do niezwłocznego wystąpienia z roszczeniem o zapłatę wierzytelności na drogę sądową.
W dniu 17 lipca 2012 roku Polnord S.A. zawarł kolejną umowę sprzedaży wierzytelności z Polskim Bankiem Przedsiębiorczości S.A.. Wierzytelność istniała z tytułu przejęcie przez m.st. Warszawa na własność nieruchomości wydzielonych pod drogi na gruntach, których Polnord był użytkownikiem wieczystym lub których użytkownikiem wieczystym była spółka PD Development sp. z o.o., od której Polnord na podstawie umowy sprzedaży z 17 lipca 2012 roku nabył wierzytelności.
Prezydent m.st. Warszawy wydał decyzje podziałowe odmawiające Polnord lub PD Development sp. z o.o. przyznania odszkodowania z tytułu przejęcia na własność nieruchomości przez m.st. Warszawa, od których Polnord lub PD Development sp. z o.o. złożył odwołanie.
Wartość wierzytelności została uzgodniona przez strony w oparciu o niezależne wyceny, wykonane przez biegłych rzeczoznawców z zakresu wyceny nieruchomości. Bank zakupił wierzytelności za kwotę 49 640 256 zł.
Porozumieniem z 25 lipca 2012 roku Strony postanowiły dokonać potrącenia wierzytelności z tytułu wstępnej ceny sprzedaży z wierzytelnością z tytułu prowizji w ten sposób, że umarzają się nawzajem do wysokości 7 632 189,86 zł, a Bank pozostaje zobowiązanym do zapłaty spółce kwoty dopłaty w wysokości 42 008 066,54 zł.
Porozumieniem z 27 grudnia 2012 roku pomiędzy Stronami zmieniono wysokość i terminy płatności kwot dodatkowych i premii.
Przesłuchiwany w charakterze świadka Piotr B. (dyrektor ds. finansowania infrastruktury w Polskim Banku Przedsiębiorczości) zeznał, że wycenę wartości gruntu, który stanowił podstawę oszacowania wierzytelności bank zlecił firmie Ernst & Young. Kwestia, czy wierzytelność będąca przedmiotem umowy faktycznie przysługuje spółce Polnord, była zweryfikowana m.in. na podstawie opinii prawnej Kancelarii Hogan Lovells oraz faktu, że m.st. Warszawa wypłaciło wcześniej spółce pieniądze, na podstawie innej decyzji podziałowej wydanej w podobnym okresie. Bank był przekonany, że kwota była należna Polnordowi.
Bank w związku z powyzszym kontaktował się z m.st. Warszawa w sprawie sposobu rozłożenia płatności. Świadek pamiętał, że w efekcie tych rozmów „miasto” było w stanie wypłacić odszkodowanie po wyroku NSA. Postępowań przed NSA, jak zeznał świadek, mogło być kilka i był przekonany, że bank zakupił drugą wierzytelność po tym, jak zapadł pozytywny wyrok NSA w odniesieniu do gruntów działek objętych transakcją z 29 czerwca 2011 roku.
Roman Giertych dołączył do procesów sądowych przed NSA i zajmował się obsługą prawną.
Wspomniana opinia prawna dotycząca dopuszczalności skuteczności nabycia przez Polski Bank Przedsiębiorczości S.A. wierzytelności przysługującej Polnord S.A. przeciwko m.st. Warszawa z tytułu wywłaszczenia nieruchomości na cele publiczne, została wydana przez Hogan Lovells 24 czerwca 2011 roku. Z jej treści wynika, że mając na uwadze przedstawione dokumenty oraz w świetle obowiązujących przepisów prawa i aktualnego orzecznictwa sadów administracyjnych przeprowadzenie transakcji polegającej na zawarciu umowy nabycia przez bank od beneficjenta wierzytelności dotyczących odszkodowania za utratę użytkowania wiecystego nieruchomości z mocy prawa jest dopuszczalne, nawet na etapie gdy wysokość odszkodowania nie jest jeszcze ustalona. Wierzytelności takie sa wierzytelnościami przyszłymi i nie ma przeszkód, aby były przedmiotem przelewu.
Decydentem w zakresie obrotu wierzytelnościami był prezes Prokom Investments S.A. Ryszard Krauze, bez którego wiedzy i akceptacji tego rodzaju operacja nie mogłaby zostać przeprowadzona. Od strony prawnej obsługę transakcji koordynował w celu osiągnięcia założonych przez Ryszarda Krauze celów – Roman Giertych. W tym celu zawarto umowy o świadczenie usług prawnych wskazane powyżej. Dodać należy, że w treści umów zawarto klauzulę:
„Wszelkie działania Kancelarii będą miały charakter działalności doradczej i mogą być oceniane wyłącznie w kategorii starannego działania. Odpowiedzialność za prawdziwość i kompletność informacji i materiałów przekazywanych Kancelarii w celu wykonania umowy obciąża Zlecającego„.
W toku postępowania ustalono, że Roman Giertych jednocześnie świadczył usługi prawne na rzecz Polnord S.A., Prokom Investments S.A., New Industry, a pośrednio także na rzecz TG, których interesy były zbieżne.
W dniu 15 marca 2013 roku Roman Giertych podpisał z Polnord S.A. umowę o świadczenie usług doradztwa prawnego i pomocy prawnej, a 20 marca tego samego roku porozumienie dotyczące wynagrodzenia za sprawy „obsługiwane” przez Kancelarię, przy czym wskazane są w nim postępowania przeciwko MPWIK S.A. Tym samym wymieniony działał w zakresie roszczeń wynikających m.in. z nabycia wierzytelności od New Industry sp. z o.o. i TG sp. z o.o.
W toku prowadzonego postępowania pozyskano i poddano oględzinom oraz analizie korespondencję elektroniczną prowadzoną poprzez skrzynkę mailową romgi@wp.pl użytkowaną przez Romana Giertycha. Wśród korespondencji odebranej ujawniono w szczególności wiadomości pochodzace od osób reprezentujących Polnord S.A. oraz Prokom Investments.
Z ujawnionych e-maili z okresu 6 – 23 stycznia 2011 roku wynika, że podejrzany Roman Giertych, który w tym czasie zawarł umowę o obsługę prawną z Prokom Investments S.A., był na bieżąco informowany o realizacji działań zmierzających do zbycia przez tę spółkę wierzytelności na rzecz spółek TG i New Industry, a także do ich planowanego nabycia przez Polnord S.A.
Powyższe ustalenia dokonane w toku postępowania potwierdzają w sposób niekwestionowalny fakty świadczenia przez Romana Giertycha obsługi prawnej spółce Polnord S.A.
W tym miejscu należy odnieść się do statusu Romana Giertycha jako podejrzanego w nieniejszej sprawie oraz dalej, do oceny karno-prawnej zarzutów pod którymi pozostawał.
Na podstawie akt postępowania chronologia zdarzeń procesowych w następstwie których Roman Giertych uzyskał status podejrzanego, poczynając od czynności przeprowadzonych przez Prokuraturę Regionalną w Poznaniu do czynności w Prokuraturze Regionalnej w Lublinie, przedstawia się nastepująco:
8 października 2020 roku w Prokuraturze Regionalnej w Poznaniu wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów Romanowi Giertychowi, w ramach śledztwa prowadzonego pod sygn. akt RP I Ds. 16.2020;
15 października 2020 roku o godz. 13.18 zatrzymano Romana Giertycha i dokonano czynności przeszukania jego osoby i odzieży;
- tego samego dnia o godz. 14:07 z jego udziałem rozpoczęto przeszukanie jego miejsca zamieszkania, gdzie w fazie początkowej Roman Giertych złożył oświadczenie o zamiarze dobrowolnego wydania rzeczy wskazanych w postanowieniu wskazując, że ich część może znajdować się również w jego kancelarii, a następnie po dobrowolnym wydaniu rzeczy i złożeniu oświadczenia o braku zastrzeżeń odnośnie czynności, zasłabł i został przewieziony do szpitala.
- równolegle przeprowadzono czynność przeszukania Kancelarii Adwokackiej bez jego udziału, lecz z udziałem przedstawicieli Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie i Kancelarii Adwokackiej.
16 października 2020 roku o godz. 14:59 w Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim sporządzono protokół przesłuchania podejrzanego, w którym w części dotyczącej wyjaśnień podejrzanego zamieszczono: adnotację o odczytaniu podejrzanemu treści postanowienia o przedstawieniu zarzutów, stwierdzenie prokuratora, że podejrzany śpi i nie ma z nim żadnego kontaktu,nadto do protokołu obrońcy złożyli oświadczenie, że czynność jest realizowana w oparciu o niepełną opinię lekarską, która uzyskana z Centrum Medycyny Sądowej w Sochaczewie we wnioskach biegłych określała stan zdrowia podejrzanego jako dość dobry, stabilny i pozwalała na wykonywanie czynności z jego udziałem z wykluczeniem pozbawienia go wolności.
17 października 2020 roku o godz. 10:45 w Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim ogłoszono Romanowi Giertychowi postanowienie o zastosowaniu wobec niego środków zapobiegawczych i prokurator poinformował obrońców o „ustaniu” zatrzymania.
21 października 2020 roku podjęto próbę wezwania podejrzanego na 23 października 2020 roku poprzez kontakt telefoniczny z jego obrońcą, który oświadczył, że podejrzany przebywa na zwolnieniu lekarskim i nie stawi się; zaproponował prokuratorowi ponowny kontakt 22 października 2020 roku w celu ustalenia terminu czynności.
22 października 2020 roku podjęto kolejną próbę wezwania podejrzanego poprzez wysłanie wezwania na adres mailowy Kancelarii Adwokackiej oraz wezwań na adres domowy podejrzanego.
Tego samego dnia do Prokuratury Regionalnej w Poznaniu od obrońcy wpłynął e-mail wraz z zaświadczeniem biegłego lekarza sądowego, w którym określono datę do zdolności do stawiennictwa po 20 listopada 2020 roku.
23 października 2020 roku z Prokuratury Okręgowej Warszawa-Praga w Warszawie wpłynęło pismo wskazujące na nieskuteczność doręczenia wezwania skierowanego na adres domowy podejrzanego.
3 grudnia 2020 roku na skutek wniesionych zażaleń Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu III Wydział Karny, orzekając w poszerzonym składzie trzech sedziów, w sprawie o sygn. akt III Kp 579/20, postanowił uchylić wszystkie środki zapobiegawcze zastosowane wobec Romana Giertycha, z uwagi na ustalenie przez Sąd, że Roman Giertych nie uzyskał statusu podejrzanego, a zatem zastosowanie wobec niego środków zapobiegawczych było niedopuszczalne (por. także stanowisko Sądu Najwyższego z 10 września 2009 roku, w sprawie IKZP 1/09 wydanym w składzie 7 sędziów).
4 grudnia 2020 roku, powołując się na powyższe orzeczenie Prokuratura Regionalna w Poznaniu uchyliła swoje trzy uprzednie postanowienia z 29 października 2020 roku o żądaniu wydania rzeczy i zwolnieniu z tajemnicy bankowej.
Niezależnie od wskazanego wyżej orzeczenia sądu z 3 grudnia 2020 roku, 10 grudnia 2020 roku podjęto kolejną próbę wezwania podejrzanego na 17, 21, 28 grudnia 2020 roku poprzez przesłanie wezwania na jego adres domowy w kraju oraz na skrzynkę mailową romgi@wp.pl.
29 grudnia 2020 roku podjęto kolejną próbę wezwania podejrzanego na 7, 13, 20 i 27 stycznia 2021 roku poprzez wysłanie wezwania na adres domowy podejrzanego w kraju i we Włoszech, adrtes Kancelarii oraz skrzynke mailową romgi@wp.pl.
11 lutego 2021 roku ponownie wezwano podejrzanego na 18, 25 i 31 marca 2021 roku poprzez przesłanie wezwania na adres domowy podejrzanego we Włoszech.
23 kwietnia 2021 roku wezwano podejrzanego na 22 i 29 lipca, 5, 12, 19 sierpnia oraz 2 i 9 września 2021 roku, wysyłając wezwania na adres domowy podejrzanego we Włoszech.
Po przekazaniu sprawy do Prokuratury Regionalnej w Lublinie, na podstawie art. 314 kpk 14 października 2021 roku, wydano postanowienie o zmianie i uzupełnieniu postanowienia zarzutów, w którym:
- dokonano zmiany zarzutu sformułowanego w postanowieniu z 8 października 2020 roku w zakresie ujęcia w opisie czynu kwalifikującej okoliczności uczynienia z popełnienia przestępstwa stałego źródła dochodu oraz rozszerzenia kwalifikacji prawnej czynu o art. 65 § 1 kk.
- dokonano jego uzupełnienia o trzy kolejne czyny:
- Czyn II kwalifikowany z art. 296 § 1, 2, 3 kk. w zw. z art. 21 § 2 kk.
- Czyn III kwalifikowany z art. 296 § 1, 2, 3 kk. w zw. z art. 21 § 2 kk. w zw. z art. 12 § 1 kk.
- Czyn IV kwalifikowany z art. 299 § 1 i 5 kk. w zw. z art. 65 § 1 kk. w zw. z art. 12 § 1 kk.
Z tych względów, wobec wydania w Prokuraturze Regionalnej w Lublinie 14 października 2021 roku, na podstawie art. 314 kpk postanowienia o zmianie i uzupełnieniu postanowienia o przedstawienia zarzutów,
Roman Giertych od dnia 14 października 2021 roku uzyskał status podejrzanego.
Ten stan procesowy potwierdził i precyzyjnie wyjaśnił Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem IV Kp 1345/22 z 6 września 2022 r., po rozpoznaniu zażaleń obrońców podejrzanego na postanowienie Prokuratora Regionalnego w Lublinie z dnia 21 marca 2022 roku o zabezpieczeniu majątkowym.
Po wydaniu 14 października 2021 roku, na podstawie art. 314 kpk, postanowienia o zmianie i uzupełnieniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów wobec Romana Giertycha, Prokuratura Regionalna w Lublinie podejmowała szereg prób wezwania podejrzanego w celu wykonania czynności procesowych z jego udziałem, ale okazały się one nieskuteczne.
W związku z tym 17 grudnia 2021 roku prokurator złożył w Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie wniosek o zastosowanie wobec podejrzanego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania do listu gończego wystawionego za nim.
Sąd Rejonowy rozpoznając na posiedzeniu 29 marca 2022 r. wniosek prokuratora, postanowieniem IX Kp 1087/21 nie uwzględnił wniosku z powodu braku przesłanki ogólnej stosowania środków zapobiegawczych z art. 249 par. 1 kpk, lecz w pierwszym zdaniu uzasadnienia postanowienia określił Romana Giertycha jako podejrzanego.
Postanowieniem XI Kz 285/22 z 29 kwietnia 2022 r. Sąd Okręgowy XI Wydział Karny w Lublinie nie uwzględnił zażalenia Prokuratora Regionalnego w Lublinie na postanowienie Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z 29 marca 2022 r., uznając jednocześnie, że Sąd Rejonowy przesądził status Romana Giertycha.
Niezależnie od opisanego stanu prawnego wskazać również należy na sytuacje faktyczne, potwierdzające status Romasna Giertycha jako podejrzanego, tj. kierowanie do prokuratury w toku śledztwa pism procesowych przez reprezentujących go adwokatów:
- wniosek adwokata Jacka Dubois z 29 grudnia 2021 roku, skierowany do tutejszej Prokuratury, w którym określił swoją pozycję procesową jako cyt. „obrońcy podejrzanego Romana Giertycha”, przedstawiając żądania w oparciu o treść art. 156 §1 kpk, zaś do wniosku dołączył upowaznienie do obrony, domagając się korzystania z praw obrońcy podejrzanego;
- kolejny wniosek adw. Jacka Dubois z 26 stycznia 2022 roku skierowany do tutejszej Prokuratury, w którym okreslił swoja rolę jako „obrońcy Romana Giertycha”.
- pisma procesowe adwokata Krzysztofa Pawlaka z 22 i 30 października 2020 roku, w której określił się jako cyt. „obrońca Romana Giertycha”.
Należy dodać, że wszystkie czynności prowadzone przez prokuraturę wobec Romana Giertycha konsekwentnie określały jego pozycję procesową jako „podejrzanego”, w tym także ta uwzgledniająca wniosek z 21 maja 2024 roku adw. Krzysztofa Pawlaka, o zapoznanie sie z materiałami śledztwa na podstawie art. 156 § 1 kpk.
Roman Giertych odmówił ustosunkowania się do stawianych mu zarzutów, udziału w ogłoszeniu mu zarzutów, udziału w odczytaniu protokołu, kwestionując przy tym swój status jako podejrzanego.
Swoje stanowisko zawarł w pisemnym oświadczeniu z 15 maja 2024 roku, załączonym przez jego obrońcę do protokołu z 21 maja 2024 roku.
Przechodząc do oceny prawno-karnej, w pierwszej kolejności omówiony zostanie art. 296 § 1, 2, 3 kk. ujęty w czynie I, II i III postanowienia o przedstawieniu Romanowi Giertychowi zarzutów.
Zgodnie z treścią artykułu 296 § 1 kk. kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, wyrządza jej znaczną szkodę majątkową, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Paragraf drugi i trzeci tego przepisu tworzą typ kwalifikowany odpowiednio ze względu na cel, jakim jest osiągniecie korzyści majatkowej oraz spowodowanie szkody majątkowej w wielkich rozmiarach, przy czym na gruncie obowiązujących przepisów jest to mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza 1 000 000 zł (art. 115 § 6 kk).
Jest to przestępstwo indywidualne właściwe. Oznacza to, że popełnić je może jedynie sprawca mający określone kwalifikacje. Z reguły podmiot przestępstwa indywidualnego określa się przez opisanie w ustawie cech szczególnych tego podmiotu, natomiast w odniesieniu do art. 296 kk został on określony przez podanie treści obowiązków i uprawnień przysługujących sprawcy, wskazanie podmiotów, dla których te obowiązki i uprawnienia mają być spełniane oraz podstaw prawnych, na jakich dana osoba podejmuje obowiązki lub uzyskuje uprawnienia (postanowienie SN z 27.04.2001 r., I KZP 7/01).W związku z przyjeciem kwalifikacji z § 3 omawianego przepisu, dopuszczalny jest tylko zamiar bezpośredni. Z uwagi na znamię „w celu” sa to przestępstwa kierunkowe.
Przedmiotem ochrony są interesy majątkowe podmiotów, które powierzyły innym osobom prowadzenie swoich interesów
- Czynność wykonawcza polega na wyrządzeniu szkody, przy czym znamiona omawianego czynu zabronionego zostają wypełnione jedynie wtedy, gdy szkoda ta powstała przez zachowanie podjete wbrew obowiązkowi, który przejawia sie w nadużyciu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków (Kardas [w:] Zoll III, s. 546).
- Nadużycie uprawnienia polega na zachowaniu bądź przekraczającym je, bądź nawet pozostających w ich ramach, lecz podjętym niezgodnie z celem, dla którego uprawnienia zostały sprawcy nadane (Zawłocki [w:] Wąsek, Zawłocki II, s. 1312 i n.).
- Niedopełnienie obowiązków polega na całkowitej bierności w sytuacji, kiedy konieczne było podjęcie działania albo na podjęciu działań niewystarczających do prawidłowego wywiązania się z obowiazków (Górniok [w:] Górniok i in., t. 2, s. 426).
- Zajmowanie się sprawami majątkowymi lub działalnościa gospodarczą oznacza wszelkie czynności podejmowane w ramach tych spraw, przy czym chodzi o sytuację, w której sprawca posiada samodzielność decyzyjną w zakresie majątku mocodawcy (wyrok SN z 30.10.2013 r., II KK 81/13, OSP 2014/9, poz. 81, z glosą Zawłockiego i Gałęskiego) i może kształtować sytuacj majatkową mandata (Zawłocki, Gałęski, Glosa, s. 1123).
Ponadto przez to pojecie należy rozumieć wszelkie zachowania polegające na rozstrzyganiu w tych sprawach, współdziałaniu w nich lub wpływaniu na rozstrzygnięcia, a więc na rozporządzaniu mieniem (por. L. Peiper, Komentarz do Kodeksu Karnego…, s. 580; O. Górniok, prawo karne gospodarcze…, s. 110; P. Kardas, Sporne problemy…, s. 117 i n.).
Nie chodzi więc o szeroką interpretację i wszystko, co dotyczy w jakikolwiek sposób majątku i sytuacji majatkowej. Nie stanowi też zajmowania sie cuddzymi sprawami majatkowymi i działalnością gospodarczą podejmowanie czynności o charakterze ściśle wykonawczym.
W orzecznictwie Sądu Najwyzszego wskazuje się również, że w ujęciu słownikowym pojęcie „zajmuje się” jest równoznaczne, synonimiczne z pojęciami „prowadzi” lub „zarządza” (postanowienie Sadu Najwyzszego z 27 kwietnia 2001 r., I KZP 7/01).
„Zajmowanie się” objawia się przede wszystkim posiadaną przez sprawcę możliwością nakazywania wykonywania czegoś innym osobom, wiążącego decydowania o określonych sprawach, wydawania poleceń, administrowania i kierowania, a więc dysponowaniem określonym władztwem, chociazby odnosiło sie ono jedynie do pewnewgo fragmentu spraw majątkowych lub działalnosci gospodarczej innej osoby (wyrok Sadu Apelacyjnego w Katowicach z 27.10.2005 r. II AKa 88/05, LEX nr 183847, podobnie postanowienie SN z 3.11.2004 r. IV KK 173/04; wyrok SN z 30.10.2013 r. II KK 81/13).
Na gruncie niniejszej sprawy prokurator nie przychylił się do koncepcji pełnomocnictwa jako swoistej umowy powierzenia zaufania i zobowiązania do zajmowania się sprawami, upatrując odpowiedzialności Romana Giertycha za przestępstwo indywidualne w konstrukcji art. 21 kk.
- Z uwagi na wymagany przez przepis art. 296 kk charakter normatywnego umocowania podmiotu tego przestępstwa, osoba pełnomocnika nie może być uznana za sprawcę przestępstwa niegospodarności.
- W szczególności podnosi się, że podstawą umocowania podmiotu przestępstwa z art. 296 kk nie może być jednostronna czynność prawna (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 27 lutego 2019 r., sygn. II AKa 292/18, LEX nr 2664949).
Odpowiedzialność karna w odniesieniu do dokonania przez Romana Giertycha czynów wyczerpujących znamiona z omawianego przepisu, w treści zarzutów została określona przez pryzmat art. 21 § 2 kk jako ekstraneusa współdziałającego w popełnieniu przestępstwa indywidualnego z osobami posiadającymi cechę będącą znamieniem czynu zabronionego, stanowiącym podstawę (warunek) odpowiedzialności karnej, przy czym jego rola w zakresie czynu z pkt. I miała sprowadzać się do sprawcy kierowniczego. Formułowany w pkt. I zarzut w opisie znamion czynu zabronionego nie zawierał w istocie znamienia wyrzadzenia szkody, lecz sprowadzał się do oznaczenia czynności wykonawczej jako doprowadzenia do jej powstania.
Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli okoliczność osobista dotycząca sprawcy, wpływająca chociażby tylko na wyższą karalność, stanowi znamię czynu zabronionego, współdziałający podlega odpowiedzialności karnej przewidzianej za czyn zabroniony, gdy o tej okoliczności wiedział, chociażby go nie dotyczyła.
W odniesieniu do każdej postaci współdziałania obowiazuje zatem zasada, że współdziałający (podżegacz, pomocnik, współsprawca, sprawca kierowniczy lub wydający polecenie), który cechy znamiennej nie posiada, ponosi odpowiedzialność za przestępstwo oindywidualne, jeżeli o danej okoliczności wiedział, to jest uświadamiał sobie, że współdziała z podmiotem przestepstwa indywidualnego (wyrok Sadu Apelacyjnego w Szczecinie 23 listopada 2017 r., sygn. II AKa 135/17, LEX nr 2601458).
Sprawstwo kierownicze (art. 18 § 1 pkt 1 kk.) polega na kierowaniu wykonaniem czynu zabronionego przez inną osobę. Jest ono szczególną postacią sprawstwa, w której nie ma bezpośredniej realizacji znamion czynu zabronionego, której to kierujący powierza sprawstwo.
Zgodnie z poglądami wyrażonymi w doktrynie i orzecznictwie, kierowanie wykonaniem czynu zabronionego oznacza panowanie nad czynem przez sprawcę kierowniczego i jego przewagę nad bezpośrednim wykonawcą. Identycznie z konstrukcją współsprawstwa stanowi podstawę do poszerzenia zakresu odpowiedzialności za sprawstwo, obejmując sytuacje, w których kierujący nie realizuje własnoręcznie żadnego z elementów znamion czynu zabronionego, wykonuje go jednak przez zachowanie innej osoby pozostajacej pod jego kierownictwem. Czynność sprawcza w tym przypadku nie polega bowiem na własnorecznej realizacji znamion określonych w przepisie części szczególnej, lecz na kierowaniu wypełnieniem tych znamion przez inną osobę (A. Zoll (w:) K. Buchała, A. Zoll, Kodeks…, s. 177).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że jako czyn z pkt. I postanowienia o przedstawieniu zarzutów, Romanowi Giertychowi zarzucono, że doprowadził do przywłaszczenia przez członków zarządu Polnord S.A. powierzonych im środków finansowych w łącznej kwocie 72.550.000 zł pod pozorem koordynowania działań prawnych, pomocy prawnej dotyczacej transakcji sprzedaży wierzytelności wobec MPWiK S.A. z siedxzibą w Warszawie, poprzez celowe niedopełnienie przez członków zarządu spółki ciążącego na nich obowazku i naduzycie udzielonych im uprawnień wynikajacych z zasad dobrej praktyki przedsiębiorstw deweloperskich, czym miał wypełnić na podstawie art. 21 § 2 kk znamiona art. 296 § 1, 2, 3 kk. Zasygnalizowania w tym miejscu wymaga, że przywłaszczenie sobie powierzonej rzeczy ruchomej, która stanowi takze polski lub obcy pieniądz, penalizuje art. 284 § 2 kk i jak wskazuje sie w doktrynie, kumultatywny zbieg przepisów art. 296 kk i 284 kk pozostaje wysoce kontrowersyjny i co do zasady zachowanie sprawcy, które wypełnia znamiona kradzieży lub przywłaszczenia, nie wypełnia ustawowych znamion przestępstwa szkodliwej niegospodarności, a w szczególności nie wypełnia znamion strony przedmiotowej tego typu czynu, ujetych jako naduzycie uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku (por. W. Wróbel (red.) A. Zoll (red.) Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz do art. 296).
Tymczasem, jak ustalono na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Roman Giertych czynu tego nie popełnił.
W kontekście powyższego podkreślenia wymaga stanowisko akceptowane w orzecznictwie, że do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą nie jest wystarczające samo udzielenie rad czy też przekazywanie informacji. Istota czynności wykonawczej opisanej w art. 296 kk, przedstawionej jako wyrządzenie szkody majątkowej stanowiącej konsekwencję nadużycia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków ciążących na sprawcy, opiera się na specyficznie władczej relacji, a innymi słowy – takim zakresie uprawnień i obowiązków, które umożliwiają sprawcy władcze kształtowanie sfery praw i obowiązków podmiotu, w imieniu i na rzecz którego działa sprawa. W tym sensie trafnie podkreśla się w orzecznictwie i piśmiennictwie, że dla spełnienia warunku zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą wymagana jest określona samodzielność decyzyjna sprawcy (wyrok Sądu Najwyższego z 30 października 2013 r., II KK 81/13, Opublikowano: OSNKW 2014/3/25).
Co prawda omawiane przestępstwo może popełnić również adwokat, ale tylko wtedy, gdy w związku z powierzeniem mu określonej kategorii spraw majątkowych lub określonego obszaru działalności gospodarczej, mocodawca przekazał mu uprawnienia o charakterze władczym do samodzielnego podejmowania wiążących rozstrzygnięć kształtujących bezpośrednio sferę praw i obowiązków majątkowych mocodawcy (wyrok SA w Warszawie z 29.11.2017 r., II AKa 355/17, LEX nr 2412791).
Do istoty przestępstwa nadużycia zaufania stypizowanego w art. 296 § 1 kk należy bowiem istnienie szczególnego stosunku prawnego, łączącego sprawcę z pokrzywdzonym, z którego wynika kompetencja do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą mandanta (por. J. Lachowski, T. Oczkowski, Sporne problemy wykładni…, s. 63 i n.; J. Skorupka, Stosunek powierniczy…, s. 27 i n.; P. Kardas, Sporne problemy…, s. 112 i n.).
Istotą relacji sprawcy przestępstwa określonego w art. 296 kk z podmiotem, którego sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą się zajmuje, jest bowiem istnienie stosunku powierniczego, z którego wynikają określone uprawnienia i obowiązki (por. wyrok SA w Katowicach z 27.10.2005 r., II AKa 88/05, LEX nr 183847).
Charakterystyczne dla nadużycia zaufania „zajmowanie się” musi cechować sie odpowiednia dozą samodzielności decyzyjnej wynikającej z charakteru posiadanych przez sprawcę uprawnień oraz ciężących na nim obowiązków. Trafnie powyższe odzwierciedla stanowisko Sądu Najwyższego, wskazującego, że „istota czynności wykonawczej opisanej w art. 296 kk polega na wyrządzeniu szkody w majątku podmiotu, którego sprawami majątkowymi dany sprawca się zajmuje, co zakłada przynajmniej potencjalną możliwość podjęcia takich działań, które w sposób władczy kształtują sferę praw i obowiązków majątkowych danego podmiotu (wyrok SN z 30.10.2013 r., II KK 81/13, OSNKW 2014/3, poz. 25).
Odnosząc się do realiów niniejszej sprawy, Roman Giertych na podstawie wiążących go umów w zakresie świadczenia usług prawnych, mając na uwadze ich przedmiot oraz faktyczne wykonywanie w realizacji ich czynności, podejmował działania wyłącznie wykonawcze, pozbawione samodzielności decyzyjnej. Wymieniony nie zajmował w strukturach podmiotów wewnętrznego stanowiska kierowniczego posiadając kompetencje do zarządzania zarządzonym powierzonym im zakresem działalnosci gospodarczej lub spraw majątkowych tego podmiotu, jak również w łączących go stosunkach z podmiotami pozostającymi w zainteresowaniu niniejszego postępowania, polegających i ograniczających się do świadczenia usług prawnych w związku z prowadzoną praktyką adwokacką, nie posiadał żadnego władztwa kształtujacego możliwości decyzyjne wobec spraw majątkowych lub związanych z działalnością gospodarczą spółki/spółek, nawet w żadnym, ewentualnie powierzonym, fragmencie.
Roman Giertych jako ustanowiony profesjonalny pełnomocnik, nie miał umocowania do działania w zakresie spraw majątkowych lub działalności gospodarczej mocodawcy, które obejmowałoby odpowiedni stopień samodzielności umożliwiający podejmowanie władczychkształtujących pozycję majątkową mandanta decyzji (postanowienie SN z 27.04.2001 r., I KZP 7/01)
Rola Romana Giertycha w dokonywanych transakcjach nabycia przez spółki wierzytelności pozostajacych w zainteresowaniu niniejszego śledztwa ograniczała się jedynie do przygotowania prawnych formuł w granicach zawartych umów na świadczenie usług prawnych. Przy tym nie był jedynym fachowym doradcą prawnym zaangażowanym w transakcje obrotu nieruchomościami i ich dochodzenia przed sądami.
Umowy te zostały złożone i rozliczone na podstawie wystawionych faktur VAT, co potwierdzają również przesłuchani w toku postępowania świadkowie, m. in. Iwona R. (k. 175, t. I Świadkowie), Anna Sz. (k. 486, t. III Świadkowie), Katarzyna W. (k. 556, t. III Świadkowie). Ustalenia i obowiązki ujęte treścią tych umów były realizowane. Tym samym rola wymienionego – w okolicznościach zdarzenia, objętego czynem I. postanowienia o przedstawieniu zarzutów, tj. zawarcia umów sprzedaży wierzytelności – sprowadzała jedynie się jedynie do udzielania doradztwa prawnego. Fakt świadczenia przez Romana Giertycha usług prawnych w zakresie pozostającym w zainteresowaniu niniejszego śledztwa został potwierdzony – jak już wcześniej wspomniano – m. in. w oparciu o zeznania świadków.
I tak na przykład Honorata B. (kierownik działu majątkowego MPWIK S.A. w Warszawie) zeznała, że „mec. Giertych” uczestniczył w spotkaniach odbywających się z reprezentantami Miasta Warszawy i spółki Prokom Investments, jak również występował w rozprawie sądowej, w której wymieniona zeznawała w charakterze świadka (k. 597 t. III Świadkowie). Zajmowanie się sprawami dotyczącymi spółek Polnord i Prokom Investments potwierdzili także ówcześnie zatrudnieni w kancelarii Romana Giertycha Aleksandra R.-K. oraz Andrzej K. (k. 727-732, 739-747, t. IV Świadkowie). W odebranych zeznaniach również Jerzy K. (od grudnia 2015 roku członek zarządu Polnord) potwierdził, że spółkę Polnord w sporach sądowych dotyczących tzw. miasteczka Wilanów reprezentowała kancelaria Romana Giertycha (k. 3197, t. XVI Świadkowie).
Powyższe potwierdzają także zeznania Jerzego O., z relacji którego wynika, że jedną z kancelarii wynajętej do obsługi prawnej w związku z uprzednio zawartą umową z Gminą Wilanów była ta prowadzona przez Romana Giertycha, dodając że została wynajeta przez spółkę Polnord (k. 661, t. IV Świadkowie). Również Krystyna M. (dyrektor biura prawnego spółki Polnord) potwierdziła, że spółka zawarła umowy na świadczenie usług prawnych z kancelarią Romana Giertycha, w tym we wrześniu 2011 roku dotyczaca sporu na tle odpłatnego przejęcia przez MPWiK S.A. w Warszawie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej w Wilanowie, oraz w listopadzie 2011 roku na prowadzenie postepowań sadowych w zakresie stawek użytkowania i wartości stanowiącej podstawę wyceny, od której naliczana jest opłata na rzecz ANR, a także w marcu 2013 roku, która dotyczyła m.in. oddelegowania prawnika z kancelarii Romana Giertycha (k. 80, t. I Świadkowie).
Niezależnie od powyższego Tomasz K., który stał na czele zespołu deweloperskiego w Polnord S.A., zeznał, że na polecenie prezesa Puzdrowskiego zebrał i przygotował dokumenty dotyczące projektowania, budowy i realizacji sieci sanitarnej, SOWD i wody oraz eksploatacji wody, tj. sieci wodociągowej i w 2012 roku przekazał całą dokumentację do kancelarii Romana Giertycha. Dodał, że w tym czasie prawnicy z kancelarii Romana Giertycha przygotowywali pozwy, w czym świadek brał udział w zakresie kwestii dotyczących technicznych aspektów i nomenklatury fachowej.
Świadek wskazał dodatkowo, że najczęściej kontaktował się z mecenasem Połetkiem, który był przez dwa dni w tygodniu w siedzibie Polnordu (k. 342, t. II Świadkowie). Anna Ł. (pracownik Polnord S.A. w latach 2011-2019) pamiętała, że kancelaria Romana Giertycha świadczyła usługi prawne na rzecz spółki Polnord, wskazując ponadto, że z kancelarii tej był oddelegowany jeden prawnik, pan Połetek, który „siedział” w Polnordzie (k. 481 t. III Świadkowie).
Przesłuchana w charakterze świadka Wioletta Z. (asystentka prezesa zarządu Polnord S.A.) zeznała ponadto, że Roman Giertych przychodził do spółki, bowiem prowadził jakieś sprawy dla firmy związane z MPWIK (k. 514 t. III Świadkowie). Świadczenie obsługi prawnej przez kancelarię Romana Giertycha potwierdził również Marcin G., od 1 grudnia 2018 roku prezes zarządu Polnord S.A. (k. 536, t. III Świadkowie)
Zasygnalizowania ponadto wymaga, że opisane zdarzenia objęte postanowieniem o przedstawieniu zarzutów nie były pierwszą i jedyną okolicznością, kiedy korzystano z usług prawnych kancelarii Romana Giertycha, co potwierdzają również przesłuchani świadkowie.
I tak na przykład Tomasz K. pracownik Polnord S.A., który stał na czele zespołu deweloperskiego, którego prace dotyczyły całości inwestycji tej spółki, nie tylko Miasteczka Wilanów zeznał, że zeznał, że kancelaria Romana Giertycha pojawiła się jeszcze przed zainicjowaniem ww. pozwów, według świadka już w 2009 roku świadczyła obsługe prawną na rzecz Polnordu (k. 342, t. II Świadkowie). Również Anna S. wskazała, że Kancelaria Romana Giertycha była wcześniej zaangażowana przez spółkę Prokom w ramach procesu z pozwu syndyka Telewizji Familijnej S.A. w upadłości (k. 3583, t. XVIII Świadkowie).
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że przedmiot tych umów w żadnym zakresie nie zobowiązywał ani nie uprawniał Romana Giertycha do podejmowania decyzji w zakresie majątku oraz prowadzenia działalności gospodarczej podmiotów pozostających w zainteresowaniu niniejszego śledztwa. Niezależnie od postanowień tych umów, podejrzany nie podejmował takich działań wykraczających poza zakres zawartych umów. Jego rola była ściśle określona i ograniczała się do prowadzonej przez niego praktyki adwokackiej.
Co prawda – jak wskazano uprzednio – na podstawie ujawnionej w toku postępowania korespondencji e-mail ustalono, że w czasie zawiercia i obowiązywania umowy o obsługę prawną z Prokom Investments S.A. Roman Giertych był na bieżąco informowany o realizacji działań zmierzających do zbycia przez tę spółkę wierzytelności na rzecz spółek TG i New Industry, a także do ich planowanego nabycia przez Polnord S.A., niemniej bycie informowanym nie jest tożsame z podejmowaniem decyzji. Ponadto posiadanie aktualnej wiedzy co do planowanych zamierzeń było naturalne, wobec świadczenia usług prawnych w tym zakresie. Trudno zająć wymagane, skuteczne i profesjonalne stanowisko pełnomocnika odnośnie do stanu faktycznego nie posiadając niezbędnej wiedzy. Sama znajomość natomiast Romana Giertycha ze świadkami czy podejrzanymi nie przesądza jeszcze, że dokonywał on wspólnie z nimi czynów zabronionych. Podobnie zajmowanie przez niego funkcji przewodniczącego rady nadzorczej Polnord S.A. nie świadczy o spowodowaniu podjęcia czynności sprawczych w zakresie pozostającym w zainteresowaniu niniejszego śledztwa.
Stosownie do przepisów k.s.h., to zarząd spółki akcyjnej prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę (art. 368 § 1 k.s.h.), rada nadzorcza natomiast nie jest organem decyzyjnym, sprawuje nadzór nad działalnością spółki (art. 381 k.s.h.). Pomimo, iż osoby wskazane w treści postanowienia o przedstawieniu zarzutów miały wymaganą cechę i tym samym mogłyby wypełnić znamiona przestępstwa indywidualnego, niemniej brak jest dowodów i tym samym podstaw do stwierdzenia, że Roman Giertych uświadamiał sobie, że współdziała z podmiotem przestępstwa indywidualnego w popełnieniu czynu zabronionego.
Co więcej, wierzytelności, które spółka Polnord S.A. nabyła na podstawie w ześniej wymienionych umów za pośrednictwem New Industry sp. z o.o. i TG sp. z o.o. od Prokom Investments faktycznie istniały w czasie podejmowania decyzji i czynności zmierzających do ich sprzedaży/nabycia, chociażby jako wierzytelności przyszłe i mogły byc przedmiotem obrotu na podobnych zasadach jak wierzytelności z tytułu odszkodowania za grunty przejete pod drogi publiczne , sprzedane przez Polnord S.A. Potwierdzaja to toczace się postępowania oraz uzysklana dokumentacja wytworzona w ich toku przed Sądem Okregowym w Warszawie (sygn. XVI 196/13 i XVI GC 1090/16) oraz przed Sadem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. XVI GC 460/12). Umowy te nie zostały więc nabyte dla pozoru – obie spółki najpierw nabyły wierzytelności od spółki Prokom Investments S.A. (3 lutego 2011 roku), a nastepnie sprzedały je na rzecz Polnord S.A. (19 kwietnia 2011 roku). Roman Giertych reprezentował wszystkie podmioty zaangażowane w te transakcje, których interesy majatkowe nie były sprzeczne, koordynując ich sprawne przeprowadzenie.
Materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie dał również podstaw do stwierdzenia, że Roman Giertych był sprawcą kierowniczym.
Podkreślenia wymaga to, że nie podejmował sam żadnych decyzji w zakresie dotyczącym transakcji sprzedaży wierzytelności wobec MPWIK S.A. z siedzibą w Warszawie, tak w odniesieniu do zainicjowania tego procesu, jak i później w odniesieniu do wystąpienia na drogę sądową. Wykonywał jedynie polecenia mieszczące się w kompetencjach świadczonego doradztwa prawnego, co potwierdzają również zeznania świadków.
Tak na przykład Józef J., wiceprezes zarządu Prokom Investments S.A. w okresie od grudnia 2001 roku do kwietnia 2008 roku zeznał, że wszelkie decyzje w odniesieniu do spółki Polnord i jej współpracy z MPWIK S.A. należały do Ryszarda Krauzego, który kreował polityką firmy. Świadek podkreślił, że „nie stał za tym nawet dział prawny, który mógł mu doradzac, ale to były jego decyzje” (k. 762, t. IV Świadkowie).
Dariusz K. prezes zarządu Polnord S.A. zeznał natomiast, że „polecił” Romanowi Giertychowi żeby złożył pozew w zakresie kosztów wybudowania SOWD na terenie Miasteczka Wilanów (k. 20, t. I Świadkowie).
Powyższe potwierdził także Jezry O. prezes zarządu w spółce zależnej Polnord S.A., tj. Polnord Inzynieria sp. z o.o., który wskazał, ze proponował dalsze negocjacje z miastem, natomiast zarząd spółki Polnord podjął decyzję, że wystąpi na drogę sadową (k. 661, t. IV Świadkowie).
Z treści zeznań Jerzego K. będącego członkiem zarządu Polnord S.A. od grudnia 2015 roku przez okres około dwóch lat, sprawującego nadzór nad finansami, wynika ponadto, że jakkolwiek nie przypomina sobie okoliczności w jakich została podjeta decyzja o skierowaniu powództwa, tak wydaje mu się, że była to decyzja kolegialna zarządu spółki Polnord, w „konsultacji” z mecenasem Giertychem. Dodał ponadto, że adwokat Roman Giertych, jak i pracownicy jego kancelarii, wskazywali przewidywane terminy zakończenia toczących się postępowań sądowych, przy czym podkreślali, że są to sprawy długotrwałe.
Niemniej prawnicy, którzy zajmowali się sprawą SOWD – Tomasz Połetek i Paweł Kusak zapewniali o realności możliwości uzyskania środków z tych pozwów. Dalej świadek zapewnił, że „inaczej byśmy nie nakazywali składania tego pozwu w zakresie SOWD” (k. 772-773, t. IV Świadkowie).
Powyższe zostało potwierdzone również przez Krystynę M., zastępcę dyrektora biura prawnego Polnord S.A., która w odniesieniu do złożonych pozwów w sprawie wierzytelności dotyczących kwestii wodno-kanalizacyjnej i SOWD wskazała, że „były to decyzje zarządu” (k. 87, t. I Świadkowie).
Jakkolwiek w toku postepowania odebrano obszerne zeznania od Konrada Kąkolewskiego, w których wskazał na szereg inkryminowanych zachowań popełnionych m.in. przez zarząd Polnord S.A. na polecenie ustalonych osób, w których to czynach zabronionych miał współdziałać Roman Giertych, to nie można dać wiary tym informacjom, bowiem są one niewiarygodne, ogólnikowe i nielogiczne, a nadto sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, a zostały zweryfikowane tak w postępowaniu, w którym wymieniony występował jako podejrzany, jak równiez w niniejszej sprawie w oparciu o kilukrotnie przeprowadzoną czynność przesłuchania i w konfrontacji z innymi obiektywnymi dowodami w sprawie (k. 868-879, 880-885, 898-903, 919-920, t. V, k. 2278-2283, t. XII, k. 2836-2842, t. XV Świadkowie).
Ograniczenie podejmowanych aktywności w odniesieniu do zawieranych umów sprzedaży wierzytelności jedynie do usług prawnych świadczonych przez Romana Giertycha zostało potwierdzone równiez w odebranych w toku niniejszego postepowania zeznaniach Barbary S., proweadzacej księgowość spółek New Industry oraz TG, która wskazała, że jedynymi osobami obsługującymi spółki byli ich reprezentanci, tj. Sebastian J. (k. 143, t. I Świadkowie).
Tym samym stwierdzić należy, że Roman Giertych nie kierował wykonaniem czynu zabronionego przez inne osoby, a zebrane dowody poprzez reguły wyrażone w treści art. 5 § 2 kpk nie dają podstaw do stwierdzenia, że popełnił czyn opisany w pkt I. sentencji postanowienia w innej formie współdziałania z osobami odpowiedzialnymi za sprawy majątkowe Polnord S.A.
Stanowisko to znalazło potwierdzenie również w szeregu decyzjach sądów, rozstrzygających incydentalne kwestie, dotyczace odpowiedzialności Romana Giertycha, w szczególności:
W postanowieniu III Kp 579/20 Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu III Wydział Karny z 3 grudnia 2020 r., postanowieniu IX Kp 1087/21 Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z 29 marca 2022 r., postanowieniu XI Kz 285/22 Sądu Okręgowego w Lublinie z 29 kwietnia 2022 r., postanowieniu IV Kp 1345/22 Sądu Okręgowego w Lublinie z 6 września 2022 r. i wyroku V Ko 22/23 Sądu Okręgowego w Warszawie Praga w Warszawie V Wydział Karny z 21 października 2023 r..
Powyższe potwierdza, że rola podejrzanego w odniesieniu do zdarzeń objętych czynem I. postanowienia o przedstawieniu zarzutów sprowadzała się jedynie do przygotowania prawnej formuły, zaś fakt świadczenia przez Romana Giertycha obsługi prawnej spółce Polnord S.A. jest niekwestionowany. Spółka Polnord przez wiele lat korzystała z obsługi prawnej Romana Giertycha lub jego kancelarii, co potwierdza obszerna dokumentacja. Dokumenty te cały czas były w dyspozycji Polnord S.A., dostępne i transparentne, w skład nich wchodzą między innymi umowy zawarte przez Polnord S.A. z adwokatem Romanem Giertychem lub Kancelarią Adwokacką Romana Giertycha na obsługę prawną, korespondencja mailowa lub obszerna dokumentacja sporządzona przez Romana Giertycha i pracowników kancelarii Adwokackiej Romana Giertycha w postaci pozwów Polnord S.A. przeciwko MPWIK S.A. i m.st. Warszawa S.A. z 24 stycznia 2012 roku, 1 marca 2013 roku i 20 października 2016 roku. Dodać należy, że same pozwy są dokumentami liczącymi po kilkadziesiąt stron zawierającymi skomplikowane wywody prawne. Nadto w Sądzie Okręgowym w Warszawie zostały zainicjowane wskazanymi pozwami procesy cywilne pod sygn. XVI GC 460/12, XVI GC 196/13 i XVI GC 1090/16. Jak ustalono na podstawie treści protokołów, Roman Giertych stawiał się na rozprawach jako pełnomocnik powoda.
Ustalenia te potwierdzają również zeznania świadków, w tym m. in. Dariusza K. – prezesa Polnord S.A. w latach 2016-2018, który zeznał, że Roman Giertych został zaangażowany w obsługę prawną spółki przez poprzedni zarząd i prowadził postępowanie przeciwko Miastu Warszawa i spółkom miejskim. Pobocznikiem wskazała Krystyna M., zastępca dyrektora biura prawnego Polnord S.A., że spory z MPWIK do czerwca 2019 roku prowadziła Kancelaria Romana Giertycha (k. 87, t. I Świadkowie). Jacek S. – podkreślił, że na rozprawach sądowych z Polnordem był Roman Giertych i jego kancelaria (k. 640, t. IV Świadkowie).
W marginesie wskazać należy – w odniesieniu do zainicjowanych postępowań, że nawet w przypadku wydania prawomocnych niekorzystnych rozstrzygnięć tych procesów cywilnych
nie będą mogły one automatycznie stanowić podstawy do przyjęcia, że doszło do popełnienia przestępstwa, w szczególności mając na uwadze treść art. 8 § 1 i 2 kpk.
Dla wypełnienia znamion przestępstwa z art. 296 kk konieczne jest jednoznaczne wykazanie istnienia w dacie czynu zamiaru wyrządzenia szkody majątkowej w wielkich rozmiarach.
Inaczej bowiem należy ocenić działanie gospodarcze z perspektywy upływu wielu lat, kiedy posiada się już wiedzę, na przykład co do kwestii długości procesów cywilnych, postawy przeciwnika procesowego (wszak ugoda lub uznanie roszczenia jest możliwe na każdym etapie postepowania), ewentualnego ryzyka przedawnienia roszczeń lub trudności sprzedaży wierzytelności, a inaczej w dacie czynu, kiedy tej wiedzy dotyczacej zdarzeń przyszłych Roman Giertych nie mógł posiadać.
Biorąc pod uwagę powyższe, rozszerzenia roszczeń lub trudności z windykacją wierzytelności i w dacie czynu, kiedy tej wiedzy dotyczącej zdarzeń przyszłych Roman Giertych nie mógł posiadać.
W kontekście powyższych rozważań, warto przytoczyć stanowisko Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w odniesieniu do przestępstwa indywidualnego w związku z dokonaniem czynu zabronionego przez pełnomocnika działającego na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa i jego zakresu, dającego podstawę do przyjęcia odpowiedzialności na zasadzie art. 21 § 2 k.k.: „Zarzut całkowicie nietrafny. Przypisane przestępstwo z art. 271 k.k. należy do grupy przestępstw indywidualnych i może być popełnione tylko przez osoby mające określoną cechę osobistą. Współdziałający sprawca wiedząc o tym odpowiada właśnie na podstawie art. 21 § 2 k.k., na co wskazał w uzasadnieniu Sąd I Instancji. Nie ma racji skarżący, że R. T. wykonywał tylko polecenia D.M. Udzielone pełnomocnictwo uprawniało go do samodzielnego działania. Czynności w firmie (…) wykonywał w porozumieniu z D. M., stąd prawidłowo sąd meriti określił jego odpowiedzialność na zasadzie art. 21 § 2 k.k.” (postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 18 lutego 2023 r., sygn. II AKa 6/20 LEx nr 3661641).
Odnoszac się do kwalifikacji prawnej omawianego czynu zarzuconego Romanowi Giertychowi, zaznaczyć także należy, że zgodnie z treścią art. 12 §1 kk, dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony; jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro osobiste. Warunkiem uznania wielości zachowań za jeden czyn zabroniony jest tożsamość pokrzywdzonego. Czynienie sobie z popełnienia przestępstwa stałego źródła dochodu, a więc sytuacji, gdy działalność przestępcza jest jedynym źródłem dochodu sprawcy, jak i gdy stanowi dodatkowe, ale regularne źródło, zostało uregulowane natomiast w art. 65 § 1 k.k.
Zasygnalizowania ponadto wymaga, że wskazanawcześniej umowa główna z 23 kwietnia 1999 roku, zawarta przez KPNS sp. z o.o., Ryszarda Krauzego działającego przez pełnomocnika oraz Gminę Warszawa Wilanów, swoim przedmiotem – oprócz wykonania kolektora odprowadzającego ścieki oraz wykonania kanalizacji sanitarnej rozdzielczej, kanalizacji deszczowej oraz magistrali i sieci wodociągowych – obejmowała także budowę i wykonanie dróg gminnych, a tym samym miała zostać dokonana darowizna prawa użytkowania wieczystego na cele użyteczności publicznej tych części nieruchomości, które zgodnie z zatwierdzonymi planami zagospodarowania przestrzennego zostaną przeznaczone na drogi gminne.
Powstała w tym zakresie wierzytelność została sprzedana przez Polnord S.A. z siedzibą w Gdyni na rzecz Polskiego Banku Przedsiębiorczości S.A. z siedzibą w Warszawie na podstawie umowy z 17 lipca 2012 roku (k. 129-142, t. I Wątek J – Wierzytelności PBP). Wartość sprzedanej wierzytelności wynosiła 62 050 320 zł, ponadto kupującemu zostało przyznane wynagrodzenie prowizyjne wynoszące 6 205 032 zł, powiększone o należny podatek VAT w wysokości 23%, z tytułu usług świadczonych na rzecz sprzedaży. Schemat, przedmiot i zakres działania osób reprezentujących spółki Prokom Investments oraz Polnord jest praktycznie tożsamy z ww., przy czym w odniesieniu do tych okoliczności nie dopatrzono się inkryminowanych zachowań Romana Giertycha, pomimo jego zaangażowania w roli profesjonalnego pełnomocnika świadczącego doradztwo prawne w tym zakresie, mimo że pozostają one w ścisłym związku z czynem I. postanowienia o przedstawieniu zarzutów.
W kontekście powyższego należy przywołać zeznania Macieja S. – prezesa zarządu wskazanego banku w okresie dokonywania transakcji, z których wynika, że ryzyko wykupu tych wierzytelności oceniono jako akceptowalne (k. 1900, t. X Świadkowie). Świadek wskazał ponadto, że decyzja w tym przedmiocie została podjęta w oparciu o bardzo szczegółową i specyficzną opinię prawną ze strony kancelarii prawnej Hogan Lovells. Podkreślił ponadto, że bank dołożył szczególnie wysokiej staranności przy rozpatrywaniu tego wniosku, a miasto nie kwestionowało tych wierzytelności, jak również, że nigdy nie było zastrzeżeń co do tej transakcji ze strony biegłego audytora (k. 1901, t. X Świadkowie). Do obsługi wszelkich czynności związanych z tymi wierzytelnościami zostały wybrane kancelarie Hogan Lovells, która uczestniczyła od początku, później natomiast dołączyła kancelaria Romana Giertycha, ponieważ zdaniem świadka „Roman Giertych uchodził za skutecznego w postępowaniach sądowych” (k. 1902, t. X Świadkowie).
Czyn II. i III. postanowienia o przedstawieniu zarzutów dotyczy zawarcia przez Romana Giertycha, reprezentującego Kancelarię Adwokacką Roman Giertych s.k.a. z siedzibą w Warszawie, z Polnord S.A. umowy o obsługę prawną obejmującą reprezentowanie spółki przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. I OSK 687/11, a także zawartym następnie aneksem do tej umowy, czym w wyniku poczorowania czynności miał wyrządzić Polnord S.A. szkodę majątkową w wielkich rozmiarach.
Fakt zawarcia 23 lipca 2012 roku umowy pomiędzy Kancelarią Adwokacką Roman Giertych s.k.a. a Polnord S.A. o obsługę prawną nie budzi wątpliwości (k. 2877-2882, t. XV Świadkowie). Podkreślenia jednak wymaga, że umowa ta nie dotyczyła wyłącznie reprezentacji przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w ww. sprawie. W paragrafie pierwszym tej umowy określającym jej przedmiot wskazano – oprócz skutecznego reprezentowania (przez Romana Giertycha) Polnord S.A. na posiedzeniu NSA w dniu 5 czerwca 2012 roku – również podjęcie się przez Kancelarię Romana Giertycha reprezentowania Polnord S.A. w negocjacjach z m. st. Warszawa, Skarbem Państwa reprezentowanym przez Prezydenta m.st. Warszawa oraz bankami w sprawie wypłaty odszkodowania za wszystkie działki przeznaczone pod drogi na terenie miasteczka Wilanów oraz ewentualnie w negocjacjach sprzedaży wierzytelności zza przedmiotowe działki.
Określone w paragrafie drugim wynagrodzenie w kwocie 4.500.000 złotych zostało ustalone „za wskazane usługi oraz wygranie sprawy przed NSA, które skutkuje bardzo poważnym zwiększeniem pewności roszczeń finansowych Polnord S.A. wobec m. st. Warszawy i Skarbu Państwa z tytułu odszkodowania za drogi oraz roszczeń do Polskiego Banku Przedsiębiorczości S.A. o zapłatę pozostałej części wierzytelności, które Polnord S.A. sprzedał temu Bankowi”. Kwota ta zostałas zapłacona w dwóch ratach: 2.000.000 złotych przelano na rachunek Kancelarii, natomiast w wysokości 2.500.000 złotych nastąpiła poprzez potrącenie wzajemnych należności z tytułu sprzedaży Kancelarii Adwokackiej Roman Giertych s.k.a. określonych w aneksie nieruchomości (mieszkania z miejscami parkingowymi), stanowiących własność Polnord S.A. i spółek zależnych.
Fakt stawiennictwa Romana Giertycha na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 roku w sprawie I OSK 687/11 w imieniu Polnord S.A. jest niekwestionowany, co potwierdza sporządzony z jej przebiegu protokół (k. 24348, t. CXXII Oględziny akt).
W kontekście powyższego wskazać należy, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2012 roku stanowił punkt wyjścia dla dochodzenia odszkodowania od m. st. Warszawa za wszystkie działki zajęte pod drogi publiczne (także działki, których bezpośrednio nie dotyczyło orzeczenie NSA) oraz sprzedaży wierzytelności wynikających z tego tytułu Polskiemu Bankowi Przedsiębiorczości S.A.. Na podstawie umowy z 29 czerwca 2011 roku Polnord S.A. sprzedała Polskiemu Bankowi Przedsiębiorczości S.A. wierzytelności, jakie będą jej przysługiwały od m. st. Warszawa z tytułu przejęcia nieruchomości stanowiących drogi publiczne na gruntach oddanych spółce Polnord S.A. w użytkowanie wieczyste, w wysokości 146.719.760 złotych, za kwotę 101.500.982 zł,przy czym była to cena wstępna. Nadto w umowie zastrzeżono, że Polnord S.A. bedzie przysługiwac roszczenie o zapłatę kwoty dodatkowej, której wysokość uzależniona została od wartości wyegzekwowanych wierzytelności. Na mocy powołanej umowy sprzedawca zobowiązał się do udziału w negocjacjach z dłużnikiem, tj. m. st. Warszawa, współpracy w zakresie postępowań sądowych z prawem wystąpienia po stronie kupującego z interwencją uboczną.
W przypadku zaś uzyskania odszkodowania z tytułu przejęcia przez kupującego w określonym w umowie terminie zobowiązał się dodatkowo do wypłaty na rzecz sprzedającego prowizji, w tym dalszych negocjacjach z m. st. Warszawa oraz Polskim Bankiem Przedsiębiorczości S.A.. Roman Giertych miał przygotować stosowne dokumenty, w wyniku czego doszło do zawarcia z Polskim Bankiem Przedsiębiorczości S.A. drugiej umowy sprzedaży wierzytelności, w dniu 17 lipca 2012 roku, na mocy której Polnord S.A. otrzymała kwotę 25.000.000 złotych i porozumienia z 27 grudnia 2012 roku dotyczącego przekazania ww. kwoty. Oprócz tego Kancelaria Adwokacka Romana Giertycha opracowała plan dochodzenia przez Polnord S.A. odszkodowania za zajęcie pod drogi publiczne działek i negocjacje oraz postępowania w tych sprawach toczyły się w następnych latach z udziałem Romana Giertycha osobiście oraz pracowników z Kancelarii Adwokackiej Roman Giertych s.k.a..
Kwota przysporzenia uzyskanego przez Polnord S.A. z tytułu sprzedaży wierzytelności oraz kwota roszczenia dochodzonego w postępowaniu administracyjnym z tytułu odszkodowania za 10 ha terenów wydzielonych pod drogi publiczne szacowana na 182.200.000 złotych (według sprawozdania Zarządu Spółki Polnord z działalności w 2014 roku) wyniosła łącznie 308.700.982 złotych. Wysokość wynagrodzenia dla Kancelarii Adwokackiej Roman Giertych s.k.a. stanowiła zatem w zaokrągleniu 1,5 % tej wartości, zatem przedmiotowa umowa
nie godziła w interesy majątkowe spółki Polnord, a ustalone wynagrodzenie było uzasadnione i proporcjonalne.
W odniesieniu do tego stanu podkreślić należy, że omawiana umowa mieści się w zakresie swobody umów w obrocie cywilnoprawnym i przyjętej powszechnie praktyki obsługi prawnej w podmiotach gospodarczych.
Nawet jeżeli przyjmie się, że wysokość pobieranego przez Romana Giertycha wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług prawnych na rzecz podmiotów wymienionych w zarzucie w istocie miała ma, to nie ma racjonalnego związku pomiędzy wysokością wypłaconego wynagrodzenia a rzekomą „pozornością” podejmowanych przez niego działań dotyczących zagadnień prawnych.
Strony obrotu gospodarczego mają prawo swobodnego kształtowania łączących ich stosunków prawnych, w tym wysokości wynagrodzenia. Sposoby finansowania świadczonych usług prawnych przez Kancelarię Romana Giertycha mieściły się w granicach prawa.
Wysokość wypłacanego wynagrodzenia za świadczenie usług prawnych przez Kancelarię Romana Giertycha nie była również przyjmowana bezrefleksyjnie, o czym świadczą analizy i narzędzia do negocjacji warunków współpracy, jak również rozwiązania umowy.
Jerzy Kotkowski – członek zarządu Polnord S.A. zajmujący się finansami spółki przyznał, że spółka Polnord korzystała z obsługi wielu zewnętrznych kancelarii prawnych, w związku z czym podjął działania, aby zmniejszyć koszty obsługi prawnej. Najdroższa była obsługa prawna prowadzona przez kancelarię Romana Giertycha, dlatego podjął negocjacje uwzględniające to, że Roman Giertych prowadził „kluczowe sprawy z punktu widzenia strategicznego”, przy czym wysokość wynagrodzenia z tego tytułu w wyniku tych rozmów obniżono (k. 621, t. V Świadkowie). Podjęcie negocjacji i obniżenie w ich wyniku wynagrodzenia za świadczenie usług prawnych przez kancelarię Romana Giertycha potwierdził również Jerzy Kamiński (k. 3197, t. XVI Świadkowie).
W tym miejscu warto przytoczyć orzeczenie Sądu Najwyższego, w którym przedstawiono stanowisko, że „Radca prawny musi dbać o interesy swojego mocodawcy, jak o swoje własne, nie tylko pod względem formalnym (co do należytej formy umowy), lecz także pod względem materialnym, by jego mandant nie poniósł straty, przy czym jest obojętne, kto umowę podpisał”. Zaakceptowanie umowy przez mandanta, tylko wtedy przesądza odpowiedzialność, jeżeli zaakceptuje on wszelkie okoliczności umowy i wynikające z niej konsekwencje i mimo to podejmuje decyzję o ich dokonaniu (orzeczenie Sądu Najwyższego 5/4 1993, I K 160).
Współpraca z Romanem Giertychem trwała wiele lat, w tym czasie zawierano kilka umów w tym przedmiocie, jak wynika z osobowego źródła dowodowego, którym jest korespondencja. Roman Giertych, jak i prawnicy jego kancelarii pozostawali w stałym kontakcie z pracownikami spółki, byli delegowani, w tym in. prawnik był oddelegowany dwa dni w tygodniu do przeprowadzania śledztwa w spółce Polnord. Obydwie spółki spotkania były wymieniane wiadomości za pośrednictwem korespondencji e-mail, bowiem zatem przyjęto, że osoby z ramienia spółki decydujące się na zawarcie umowy z Romanem Giertychem na świadczenie usług prawnych nie znały okoliczności umowy i jej konsekwencji. Jednocześnie ze stanowiska sądu wynika wprost, że niezależnie od treści zawartej umowy, ewentualne konsekwencje w wyborze i podjęciu decyzji spoczywają nie na profesjonalnym pełnomocniku, lecz na mandancie.
Warto powołać się także na pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu 27 lutego 2019 r., sygn. II AKa 292/18 (LEX nr 2668949), podkreślający, że regulowanie zachowań w obrocie gospodarczym są w pierwszej kolejności normy prawa cywilnego, określające m.in. zasady autonomii woli stron (czynności prawne) oraz zasadę swobody umów (oświadczenia kontraktowe), a w dalszej kolejności normy administracyjno regulacyjne zasady zawierania umów, których przedmiotem są środki publiczne oraz dotyczące m.in. wykonywania regulacji (regulamentowania) działalności gospodarczej, posiadania przez przedsiębiorcę określonych kwalifikacji zawodowych. Niedopuszczalne jest dyktowanie przez organy ścigania i oskarżyciela publicznego oraz sąd wyrokujący w sprawie, jakie czynności i zachowania podejmowane przez podmioty wymienione w art. 296 § 1 kk posiadają uzasadnienie gospodarcze, a które są pozbawione uzasadnienia oraz w jaki sposób i przez kogo powinny być wykonane. Prawo karne nie spełnia w obrocie gospodarczym funkcji regulacyjnej.
Mając na uwadze zakres obsługi prawnej określony w umowie faktycznie świadczonej przez Kancelarię Adwokacką Romana Giertycha s.k.a. oraz wysokość uzyskanego przez Polnord S.A. przysporzenia majątkowego w efekcie tych usług prawnych, wysokość wynagrodzenia na poziomie około 1,5% tych wartości jest uzasadniony.
Przechodząc do kwestii art. 299 § 1 kk – „pranie brudnych pieniędzy”, należy zacząć od przywołania treści tego artykułu Kodeksu Karnego: „Kto środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome
lub nieruchomości, pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, przyjmuje, posiada, używa, przekazuje lub wywozi za granicę, ukrywa, dokonuje ich transferu lub konwersji, pomaga do przenoszenia ich własności lub posiadania albo podejmuje inne czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”.
Paragraf 5 tego przepisu tworzy typ kwalifikowany przestępstwa polegający na popełnieniu czynu w porozumieniu z innymi osobami, co najmniej dwiema.
Przepis ten penalizuje proceder legalizowania środków pochodzących z nielegalnych źródeł przez ich wprowadzenie do obrotu gospodarczego, którego bezpieczeństwo, na co wprost wskazuje usytuowanie tego przepisu w rozdziale XXXVI Kodeksu karnego, stanowi główny przedmiot jego ochrony.
Sprawcą przestępstwa z art. 299 § 1 kk może być każda osoba.
Czyn zabroniony ma charakter umyślny, może zostać popełniony zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i ewentualnym.
Sprawca musi obejmować zamiarem wszystkie znamiona określone w art. 299 § 1 kk, z tym że nie musi znać prawnej kwalifikacji czynu zabronionego z którego pochodzą „brudne pieniądze”. Wystarczająca jest świadomość, że zachowanie takie stanowią przestępstwo, a więc czyn za które grozi odpowiedzialność karnosądowa (wyrok SA w Szczecinie z 12.12.2019 r., II AKa 256/19, LEX nr 3069621).
Jak podkreśla się w doktrynie, okoliczności, które mogą „wzbudzić uzasadnione podejrzenie” o przestępne pochodzenie, to m.in. dokonywanie wpłaty przez osobę, która nie posiada majątku, nie posiada dysponowania wpływem wpłaty, dokonywanie przez jedną osobę wielu mniejszych wpłat lub poniżej granicy obligującej do rejestracji wpłaty, dokonywanie wpłaty w małych nominałach, dokonywanie wpłaty przez pełnomocnika niezwiązanego z mocodawcą, nierozpoznawalność lub wręcz niedorzeczność celu gospodarczego wpłaty, realizowanie większych kwot wyłącznie częściami podróżnymi, większe i częstsze przelewy z i do krajów znanych z handlu lub produkcji narkotyków, wpłaty gotówkowe dużej liczby różnych osób na to samo konto (E. Pływaczewski, Przestępczość zorganizowana…, s. 110 i n.).
Sprawcę przestępstwa z art. 299 § 1 k.k. może również adwokat lub radca prawny świadczący pomoc prawną na rzecz swego klienta, występujący m.in. w charakterze obrońcy w sprawie karnej. Przypisanie odpowiedzialności karnej adwokatowi lub radcy prawnemu świadczącemu pomoc prawną na rzecz klienta uwarunkowane jest jednak od spełnienia wielu warunków. Przede wszystkim, jak przyjęto w doktrynie, uregulowania adresowanych do adwokata lub radcy prawnego reguł postępowania i dobrego prawa.
Choć stwierdzić przekroczenie owych reguł, należy pamiętać, że obrońca nie przynależy do grupy „instytucji zobowiązanych” w rozumieniu Ustawy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i jego obowiązkiem nie jest weryfikacja sytuacji majątkowej klienta. Nie ma on zresztą ku temu stosownych instrumentów.
Należy też pamiętać, że stosunek obrończy opiera się na zaufaniu i nakłada na adwokata lub radcę prawnego powinność działania na korzyść klienta. Nie można też zapomnieć, że przypisanie adwokatowi lub radcy prawnemu odpowiedzialności za pranie brudnych pieniędzy uzależnione jest również od możliwości stwierdzenia po jego stronie umyślności. Z jednej strony
- przyjmuje się, że podmioty te mogą zrealizować znamiona określone w art. 299 § 1 kk tylko wówczas, jeżeli w czasie czynu miały świadomość, że wskazane w tym przepisie przedmioty czynności wykonawczej pochodzą lub mogą pochodzić z korzyści związanych z popełnieniem przestępstwa i – podejmując swą czynność wykonawczą – chciały zrealizować znamiona przedmiotowe prania lub na to się godziły (M. Gałęski, R. Zawłocki, Obowiązki…, s. 11).
Tym samym, jakkolwiek możliwa jest odpowiedzialność karna za popełnienie przestępstwa prania brudnych pieniędzy również profesjonalnego pełnomocnika za przyjęcie honorarium, to jedynie w sytuacji, gdy w chwili przyjmowania go wiedział o pochodzeniu pieniędzy (M. Warchoł, Pranie brudnych pieniędzy przez adwokatów – doświadczenia niemieckie, Prok. i Pr. 2019, nr 4, s. 5-19.).
Przenosząc powołane i utrwalone poglądy prawa w realia niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że środki płatnicze, których stwierdzenie przestępnego pochodzenia miało zostać przez Romana Giertycha udaremnione lub znacznie utrudnione (tak ujęto w zarzucie) miały pochodzić z popełnienia czynu zabronionego popełnionego na szkodę spółki Polnord S.A. z siedzibą w Gdyni, w związku z obrotem przez spółki TG sp. z o.o. i New Industry sp. z o.o. wierzytelnościami przysługującymi Polnord S.A. wobec MPWIK S.A. w Warszawie, z tytułu.wybudowania przez Prokom Investments S.A. infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na terenie Miasteczka Wilanów, jak też urządzeń Systemu Odprowadzania Wód Deszczowych.
Jak wcześniej ustalono, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy dał podstawę do uznania, że Roman Giertych nie popełnił przestępstwa zarzuconego mu w pkt I postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że dopuścił się przestępstwa prania brudnych pieniędzy, w sytuacji gdy otrzymane przelewy stanowiły jego honorarium za wywiązanie się z uprzednio zawartych umów na świadczenie usług prawnych, co zostało bezspornie wyjaśnione.
Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie, czynu zabronionego z art. 299 § 1 kk można dopuścić się dopiero po dokonaniu przestępstwa, w wyniku którego uzyskano korzyść majątkową (wyrok SA w Białymstoku z 24.10.2016 r., II AKa 40/16, LEX nr 22083; wyrok SA we Wrocławiu z 18.04.2018 r., II AKa 22/18, LEX nr 2509790). Podobne stanowisko wyraził Sąd Apelacyjny w Gdańsku:
…”zaznacza się, że przypisanie przestępstwa prania pieniędzy jest uwarunkowane istnieniem wcześniej popełnionego przestępstwa źródłowego (bazowego).
Brak jego uniemożliwia popełnienie przestępstwa wtórnego, którym jest pranie brudnych pieniędzy (por.: wyrok SN z 2013-05-20 r., III KK 455/12; uchwała SN z 2013-12-18 r. I KZP 20/13; wyrok SN z 2014-06-26 III KK 396/13). (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 kwietnia 2015 r., II AKa 371/14, LEX nr 3536126).
Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego śledztwa w części przeciwko Romanowi Giertychowi należało umorzyć z przyczyn wyżej uzasadnionych:
- w odniesieniu do czynu I na podstawie art. 322 § 1 kpk – wobec stwierdzenia, że podejrzany nie popełnił zarzucanego mu czynu;
- zaś w odniesieniu do pozostałych czynów na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk, wobec tego, że czynny te nie zawierają znamion czynu zabronionego.
[Podpis] Prokurator Prokuratury Regionalnej w Lublinie Andrzej Markowski.
Pouczenie:
- Na powyższe postanowienie przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 306 § 1a kpk, art. 325a kpk, art. 465 § 2 kpk): a) stronom; b) instytucji państwowej lub samorządowej, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie; c) osobie niebędącej pokrzywdzonym, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie określonym w art. 228-231, art. 233, art. 235, art. 236, art. 245, art. 270-277, art. 278-294 lub w art. 296-306a wskutek tego przestępstwa doszło do naruszenia jej praw.
Sąd może utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie lub uchylić je i przekazać sprawę prokuratorowi celem wyjaśnienia wskazanych okoliczności bądź przeprowadzenia wskazanych czynności (art. 330 § 1 kpk).
Jeżeli prokurator nadal nie znajdzie podstaw do wniesienia aktu oskarżenia wyda postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa – dochodzenia lub o jego umorzeniu.
Postanowienie to podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzednego. W razie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia pokrzywdzony, który co najmniej dwukrotnie wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § § lub 1a kpk, w tym zaskarżył postanowienie utrzymane w mocy przez prokuratora nadrzednego, może wnieść akt oskarżenia określony w art. 55 § 1 kpk do sądu w terminie miesiąca od daty doreczenia zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia (art. 330 § 2 kpk, art. 55 § 1 kpk).
Akt oskarżenia powinien spełniac wymogi określone aw art. 55 § 1 i 2 kpk.
Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowegto na rozprawie głównej przyłączyć się do postępowania (art. 55 § 3 kpk).
2. Uprawnionym do złożenia zażalenia, o którym mowa w art. 306 § 1 i 1a kpk, przysługuje prawo przejrzenia akt sprawy (art. 306 § 1b kpk).
- W sprawach z oskarżenia prywatnego zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcialub o umorzeniu postepowania przygotowawczego rozpoznaje prokurator nadrzędny, jeżeli postanowienie zapadło z uwagi na brak interesu społecznego w ściganiu z urzędu sprawcy (art. 465 § 2a kpk).
- Zażalenie na niniejsze postanowienie wnosi się za pośrednictwem prokuratora, który wydał postanowienie. Termin do złożenia zażalenia wynosi 7 dni od daty doręczenia odpisu postanowienia i jest zawity. Zażalenie wniesione po upływie tego terminu jest bezskuteczne (art. 122 § 1 i 2 i art. 460 kpk).
Zarządzenie:
Stosownie do art. 306 § 1a kpk i art. 140 kpk odpis postanowienia doręczyć:
- podejrzanemu Romanowi Giertychowi – adres w PROK-SYS;
- jego obrońcom: adwokatom: Jakubowi Wende, Krzysztofowi Pawlakowi i Błażejowi Biedulskiemu – adres w PROK-SYS;
- pełnomocnikowi WWA Development S.A. z siedzibą w Warszawie (dawniej: Polnord S.A.) reprezentowaną przez Prezesa Zarządu – adres w PROK-SYS;
- pełnomocnikowi ww. Spółki – Sołtysiński i Kawecki & Szlęzak Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów sp.k. z siedzibą w Warszawie – adres w PROK-SYS;
- Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.
Lublin, 17-01-2025
[Podpis] REFERENDARZ Anna Woźniak
[Podpis] Prokurator Prokuratury Regionalnej w Lublinie Andrzej Markowski
Dokument został opatrzony datą 17.01.2025 i podpisem Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Lublinie Andrzeja Markowskiego
